Bộ căn mẫu

Bạn đã bao giờ nghe tên bộ căn mẫu bao giờ chưa? Ở các khối ngành xây dựng người ta thường tìm hiểu chi tiết về các loại bộ căn mẫu chuẩn để có thể đo lường được chính xác. Bài viết dưới đây sẽ chỉ ra một vài lưu ý trước khi bạn quyết định chọn mua bộ căn mẫu, cùng theo dõi nhé!

1. Bộ căn mẫu được dùng để làm gì?

1.1 Bộ căn mẫu

Bộ căn mẫu (gauge block) là tập hợp các thanh căn mẫu có kích thước chuẩn xác, được sử dụng làm chuẩn tham chiếu trong đo lường và hiệu chuẩn các dụng cụ đo chiều dài như panme, thước cặp, máy đo chiều dài, máy gia công chính xác. Mỗi thanh căn mẫu có hình dạng khối chữ nhật với hai mặt song song được gia công cực kỳ chính xác về độ phẳng và chiều dài.

Từ đó, Bộ căn mẫu giúp đảm bảo độ chính xác trong các phép đo so sánh, kiểm tra và hiệu chuẩn thiết bị đo, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và độ tin cậy trong sản xuất công nghiệp. Đây là công cụ không thể thiếu trong các phòng thí nghiệm đo lường và các nhà máy sản xuất cơ khí chính xác.

1.2 Đặc điểm nổi bật của bộ căn mẫu

Độ chính xác cao: Bộ căn mẫu được sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 3650, JIS, ASME với dung sai rất nhỏ, từ cấp chuẩn phòng thí nghiệm (Grade 0 hoặc AAA) đến cấp sử dụng trong sản xuất (Grade 2 hoặc 3).

Vật liệu bền bỉ: Thường làm từ thép hợp kim crom carbon, carbide hoặc ceramic (zirconia), có khả năng chống mài mòn, chống gỉ và chịu nhiệt tốt.

Thiết kế tiện lợi: Các thanh căn mẫu có thể ghép nối với nhau bằng kỹ thuật wringing (dính chặt mặt phẳng) để tạo ra nhiều kích thước đo khác nhau, giúp linh hoạt trong ứng dụng đo lường.

Ứng dụng đa dạng: Dùng để hiệu chuẩn thiết bị đo, kiểm tra độ chính xác máy móc gia công, đo kích thước khe hở, độ dày, độ cao trong sản xuất cơ khí chính xác.

2. Các loại bộ căn mẫu phổ biến và đặc điểm chi tiết

2.1 Bộ căn mẫu thép hợp kim

Vật liệu: Thép hợp kim crom cacbon với thành phần crom cao giúp chống gỉ và tăng độ bền.

Đặc điểm: Khả năng chống mài mòn tốt, độ bền cơ học cao, dễ bảo quản.

Ứng dụng: Phổ biến trong các nhà máy cơ khí, phòng thí nghiệm đo lường, dùng để hiệu chuẩn panme, thước cặp và các dụng cụ đo chiều dài khác.

Tiêu chuẩn: Sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế như JIS, DIN hoặc ASME với các cấp độ chính xác khác nhau.

2.2 Bộ căn mẫu carbide (cacbua)

Vật liệu: Carbide là hợp chất cứng, bền, chống mài mòn rất tốt, thường dùng cho các ứng dụng yêu cầu độ bền cao.

Ưu điểm: Độ cứng cao hơn thép, tuổi thọ lâu dài, ít bị biến dạng khi sử dụng lâu dài.

Ứng dụng: Dùng trong các môi trường sản xuất khắc nghiệt, kiểm tra sản phẩm có yêu cầu độ chính xác cao và độ bền tốt.

2.3 Bộ căn mẫu ceramic (gốm zirconia)

Vật liệu: Ceramic zirconia có khả năng chống mài mòn cực cao, không bị gỉ, không ăn mòn và không từ tính.

Ưu điểm: Độ bền lâu dài, ít bị ảnh hưởng bởi môi trường, không bị biến dạng do nhiệt độ hay hóa chất.

Ứng dụng: Thích hợp cho các môi trường đo lường yêu cầu độ sạch cao, chống nhiễm từ và chống ăn mòn.

Tiêu chuẩn: Sản xuất theo tiêu chuẩn JIS cấp 0 hoặc cao hơn với dung sai rất nhỏ.

2.4 Các dạng bộ căn mẫu theo hình dạng và chức năng

Bộ căn mẫu hình chữ nhật: Loại phổ biến nhất, dùng để ghép nối tạo kích thước đo khác nhau.

Bộ căn mẫu hình vuông: Không có lỗ chính giữa, thường dùng với bộ giữ căn mẫu bên ngoài.

Bộ căn mẫu góc: Dùng để đo và kiểm tra góc hoặc hiệu chuẩn thước đo góc.

Bộ căn mẫu mòn (wear blocks): Dùng làm bộ căn mẫu tiếp xúc trực tiếp với chi tiết hoặc dụng cụ đo, chịu mài mòn nhiều hơn.

3. Ứng dụng và lợi ích khi sử dụng bộ căn mẫu trong đo lường và hiệu chuẩn

3.1 Hiệu chuẩn thiết bị đo chiều dài

Bộ căn mẫu chuẩn là chuẩn tham chiếu để hiệu chuẩn các thiết bị đo chiều dài như panme, thước cặp, máy đo chiều dài tự động. Việc hiệu chuẩn giúp đảm bảo các thiết bị đo luôn cho kết quả chính xác, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm trong sản xuất.

3.2 Kiểm tra và hiệu chuẩn máy móc gia công

Trong các nhà máy gia công cơ khí chính xác, bộ căn mẫu được dùng để kiểm tra độ chính xác của máy móc, đảm bảo các chi tiết sản xuất ra đạt kích thước yêu cầu. Các thanh căn mẫu có thể ghép lại để kiểm tra các khoảng cách hoặc khe hở khác nhau.

3.3 Lợi ích khi sử dụng bộ căn mẫu

Tăng độ chính xác: Giúp phát hiện sai số và điều chỉnh thiết bị đo, máy móc kịp thời.

Tiết kiệm chi phí: Giảm thiểu phế phẩm do sai số đo lường, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Dễ dàng bảo quản và sử dụng: Bộ căn mẫu nhỏ gọn, dễ dàng mang theo và bảo quản trong hộp chuyên dụng.

Độ bền cao: Vật liệu thép hoặc ceramic giúp tuổi thọ bộ căn mẫu lâu dài, ít hao mòn.

Kết luận

Bộ căn mẫu là công cụ thiết yếu trong đo lường và hiệu chuẩn, giúp đảm bảo độ chính xác và chất lượng sản phẩm trong nhiều ngành công nghiệp. Các loại bộ căn mẫu thép, carbide, ceramic với các cấp độ chính xác khác nhau đáp ứng đa dạng nhu cầu sử dụng. Việc bảo trì và tiệt trùng tải giả điện tử cũng đóng vai trò quan trọng trong duy trì hiệu quả đo lường