Vì sao máy vẫn hỏng dù đã bảo trì định kỳ?
Nhiều dây chuyền gặp tình trạng vòng bi nhanh xuống cấp, phớt rò rỉ liên tục hoặc nhiệt độ ổ đỡ tăng bất thường ngay cả khi lịch bảo dưỡng được thực hiện đầy đủ. Nguyên nhân thường không nằm ở vật tư mà xuất phát từ sai lệch giữa các trục truyền động.
Lệch trục theo phương song song hoặc lệch góc tạo ra lực cưỡng bức tác động liên tục lên khớp nối và ổ đỡ. Các lực này không xuất hiện tức thời mà tích tụ theo thời gian, khiến chi tiết mài mòn nhanh hơn thiết kế ban đầu.
Những biểu hiện dễ gặp gồm rung động tăng rõ rệt khi máy đạt tải, tiếng ồn phát sinh tại khu vực truyền động, nhiệt tập trung tại ổ bi hoặc phớt làm kín. Ở cấp độ hệ thống, mức tiêu thụ điện tăng lên do động cơ phải bù lại phần năng lượng bị thất thoát vì lệch trục.
Các nguyên nhân làm mất đồng tâm trục
Sai lệch trục hiếm khi xuất phát từ một yếu tố duy nhất. Thực tế cho thấy nhiều hệ thống bị ảnh hưởng bởi những nguyên nhân ít được chú ý trong quá trình lắp đặt và vận hành.
Chân đế mềm khiến khung máy biến dạng khi siết bu lông, dẫn đến trục thay đổi vị trí so với trạng thái đo ban đầu. Ứng suất đường ống cũng tạo ra lực kéo liên tục, đặc biệt ở các hệ thống bơm và máy nén. Khi nhiệt độ vận hành tăng, giãn nở nhiệt làm thay đổi hình học toàn bộ cụm máy nếu không được bù trừ từ đầu.
Ngoài ra, lực xoắn phát sinh trong quá trình khởi động hoặc dừng máy có thể làm xê dịch trục. Những sai số nhỏ từ phép đo thủ công, nếu lặp lại nhiều lần, sẽ cộng dồn thành lệch lớn mà người vận hành khó nhận ra.
Hướng tiếp cận hiệu quả để căn chỉnh trục
Các phương pháp truyền thống vẫn có giá trị trong những hệ thống đơn giản, tuy nhiên chúng phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm người thực hiện và khó kiểm soát sai số trong điều kiện hiện trường phức tạp.
Giải pháp laser mang lại cách tiếp cận trực quan hơn. Dữ liệu đo được hiển thị ngay trong quá trình căn chỉnh, cho phép kỹ thuật viên theo dõi sự thay đổi theo thời gian thực và điều chỉnh chính xác tại chân máy. Với các hệ thống có mặt bích đứng, khoảng cách đo lớn hoặc không gian hạn chế, công nghệ laser cho thấy lợi thế rõ rệt.
Khi kết hợp thêm dữ liệu rung động và ảnh nhiệt, tình trạng tổng thể của máy được nhìn nhận đầy đủ hơn. Nhờ đó, việc căn chỉnh không chỉ dừng ở hình học trục mà còn gắn liền với điều kiện làm việc thực tế của thiết bị.
Tham khảo ngay: Máy cân chỉnh đồng tâm, puli, dây đai
Giải đáp nhanh cho kỹ thuật viên hiện trường
1. Bao lâu nên kiểm tra lại độ đồng tâm?
Tối thiểu một lần mỗi năm hoặc sau các đợt đại tu. Với máy vận hành liên tục, tải cao hoặc giữ vai trò trọng yếu trong dây chuyền, chu kỳ kiểm tra nên rút ngắn để hạn chế rủi ro dừng máy ngoài kế hoạch.
2. Đồng hồ so có còn phù hợp
Phương pháp này vẫn được sử dụng trong nhiều nhà máy, tuy nhiên đòi hỏi tay nghề cao và nhiều thời gian. Trong môi trường cần tiến độ và dữ liệu rõ ràng, thiết bị laser giúp giảm phụ thuộc vào cảm tính và tăng tính lặp lại của kết quả.
3. Đã căn chỉnh rồi nhưng máy vẫn rung
Cần rà soát lại nền móng, chân đế và hệ thống đường ống. Nếu các yếu tố này chưa được xử lý triệt để, trạng thái đồng tâm đạt được trong lúc đo sẽ nhanh chóng thay đổi khi máy đi vào vận hành.
