Đo một bộ khuếch đại và trên màn hình chỉ có một đỉnh, dù chắc chắn có hai sóng mang. Hoặc biết thừa có sóng hài, nhưng nhiễu nền cứ nằm cao hơn nó. Hoặc chỉnh xong thì máy quét chậm đến mức ngồi chờ từng nhịp. Ba tình huống này thường có chung một nguyên nhân: RBW.
RBW là gì, nói ngắn gọn
Máy phân tích phổ không nhìn cả dải tần cùng lúc. Nó dùng một bộ lọc hẹp (bộ lọc trung tần IF) quét dần qua dải tần rồi vẽ mức công suất tại từng điểm. Độ rộng của bộ lọc đó chính là RBW (Resolution Bandwidth).
Có thể hình dung RBW là độ rộng "cửa sổ" mà máy nghe mỗi lần. Cửa sổ hẹp thì nghe rõ từng tần số riêng, nhưng phải đi chậm. Cửa sổ rộng thì đi nhanh, nhưng mọi thứ lọt vào cùng một cửa sổ sẽ bị gộp làm một.
Chỉnh RBW là đang đổi cùng lúc ba thứ
| Thông số | RBW nhỏ (hẹp) | RBW lớn (rộng) |
| Tách tín hiệu gần nhau | Tốt | Kém, các đỉnh dính nhau |
| Nhiễu nền hiển thị (DANL) | Thấp hơn | Cao hơn |
| Tốc độ quét | Chậm | Nhanh |
| RBW | 100 kHz | 10 kHz | 1 kHz | 100 Hz | 10 Hz |
| Nhiễu nền (so với mốc) | mốc | -10 dB | -20 dB | -30 dB | -40 dB |
Năm tình huống đo và cách đặt RBW
Hai sóng mang 900,00 MHz và 900,01 MHz, cách nhau 10 kHz. Đây là thứ bạn sẽ thấy trên màn hình:
RBW 3 kHz ▁▃▇▃▁▁▃▇▃▁ → tách thành 2 đỉnh
Cách đặt: RBW nhỏ hơn hoặc bằng khoảng cách giữa hai tín hiệu. Muốn hai đỉnh tách hẳn thì chọn khoảng một phần ba khoảng cách đó, tức 3 kHz trong ví dụ này.
Lưu ý: nếu hai tín hiệu chênh biên độ nhiều, tín hiệu nhỏ có thể bị che dưới "chân" của tín hiệu lớn vì bộ lọc không dốc tuyệt đối. Khi đó cần RBW nhỏ hơn nữa.
Cách đặt: thu hẹp Span quanh tần số nghi ngờ trước, rồi hạ RBW dần (ví dụ 10 kHz, 1 kHz, 100 Hz, 10 Hz). Mỗi bậc hạ nhiễu nền 10 dB, tạp tán nào đang chìm trong nhiễu sẽ dần lộ ra.
Lưu ý: nếu hạ RBW mà để Span vẫn rộng, thời gian quét sẽ kéo dài rất nhiều. Làm theo thứ tự: thu Span trước, hạ RBW sau.
Sóng mang 100 MHz điều chế bởi tín hiệu 1 kHz sẽ có hai vạch biên cách sóng mang ±1 kHz.
Cách đặt: RBW nhỏ hơn tần số điều chế, khoảng một phần ba trở xuống. Với 1 kHz thì chọn RBW từ 300 Hz trở xuống, nếu không vạch biên sẽ dính vào sóng mang.
Tín hiệu điều chế số có phổ giống một khối nhiễu phẳng, rộng cả MHz. Ở đây bạn không cần RBW siêu hẹp, nhưng cũng không nên để RBW quá lớn so với kênh.
Cách đặt: RBW khoảng 1 đến 3% độ rộng kênh. Ví dụ kênh 20 MHz thì chọn khoảng 200 đến 600 kHz. Cách dễ nhất là dùng chức năng đo Channel Power, máy sẽ tự đặt RBW và detector phù hợp.
Lưu ý: RBW quá lớn so với kênh làm mép kênh bị bo tròn, ảnh hưởng đến kết quả đo công suất kênh lân cận (ACPR).
Cách đặt: Span rộng, RBW lớn (khoảng 100 kHz đến 1 MHz) để máy quét nhanh. Khi thấy một đỉnh đáng ngờ, đặt marker vào đó, thu hẹp Span quanh nó rồi mới hạ RBW để xem kỹ. Đây là cách tiết kiệm thời gian nhất.
Đọc thêm:
Đo RF bị méo sóng hay sợ cháy đầu dò, khi nào nên chuyển sang máy phân tích tín hiệu
Bảng tra nhanh
| Mục tiêu đo | RBW gợi ý | Đi kèm |
| Dò tín hiệu trên dải rộng | 100 kHz đến 1 MHz | Span rộng, quét nhanh |
| Tách hai sóng mang | Khoảng 1/3 khoảng cách hai sóng | Span vừa đủ chứa hai sóng |
| Tìm hài, tạp tán nhỏ | Hạ dần từ 10 kHz xuống 10 Hz | Thu hẹp Span trước |
| Vạch biên điều chế | Từ 1/3 tần số điều chế trở xuống | Span khoảng vài lần tần số điều chế |
| Công suất kênh băng rộng | Khoảng 1 đến 3% độ rộng kênh | Dùng chức năng Channel Power |
VBW: làm mượt đường hiển thị, không hạ nhiễu nền
Cạnh RBW luôn có VBW (Video Bandwidth), bộ lọc sau tách sóng dùng để làm mượt đường hiển thị. Ở nhiều dòng máy Keysight, VBW mặc định bằng RBW (tỷ lệ 1:1).
Khi đường nhiễu nền nhấp nhô như răng cưa, bạn có thể giảm VBW xuống (VBW/RBW = 0,1 hoặc 0,01) để đường cong mượt hơn và dễ đọc đỉnh. Nhưng cần phân biệt rõ:
Lỗi dễ gặp khi chỉnh RBW
| 1 | Hạ RBW rất thấp nhưng để Span rộng. Máy quét như đứng hình. Thu hẹp Span trước. |
| 2 | Bỏ qua cảnh báo "Meas Uncal". Dòng này báo máy quét quá nhanh so với RBW, biên độ đo được không còn đáng tin. Để Sweep Time ở Auto. |
| 3 | Chân tín hiệu xòe rộng khi RBW rất hẹp. Đó thường là nhiễu pha (phase noise) của nguồn hoặc của chính máy đo, chưa chắc là tín hiệu tạp. |
| 4 | Đỉnh nhảy qua lại khi RBW rất hẹp. Thường do nguồn tín hiệu trôi tần số, chứ máy chưa chắc có lỗi. |
Quy trình chọn RBW trong bốn bước
Bước 1. Đặt Span theo vùng tần số bạn cần xem.
Bước 2. Bật RBW ở chế độ Auto. Máy thường đặt RBW bằng khoảng 1/100 Span, đủ để cân bằng độ phân giải và tốc độ quét.
Bước 3. Xác định mục tiêu (tách tín hiệu, hạ nhiễu nền hay đo công suất kênh), chuyển sang Manual và đặt theo bảng tra nhanh.
Bước 4. Kiểm tra lại: không có cảnh báo Meas Uncal, đỉnh ổn định. Nếu quét quá chậm, thu hẹp Span trước rồi mới nới RBW.
