Nếu đang dùng đồng hồ so để kiểm tra độ đảo, độ song song hay độ phẳng, những lưu ý dưới đây sẽ giúp bạn đọc đúng, hiểu đúng và tránh được những sai lệch không đáng có.
Vì sao đồng hồ so thường bị đọc sai dù thao tác không phức tạp?
Lỗi phổ biến nhất nằm ở việc người dùng quá tin vào con số hiển thị mà không để ý đến trạng thái ban đầu của đồng hồ. Nhiều trường hợp quên chỉnh kim về 0 trước khi đo, hoặc chỉnh nhưng chưa đúng điểm chuẩn. Khi đó, toàn bộ kết quả phía sau đều bị lệch theo.
Một nguyên nhân khác là đọc nhầm vòng quay của kim. Đồng hồ so kim có kim lớn và kim nhỏ, mỗi vòng quay ứng với một giá trị nhất định. Nếu không theo dõi số vòng kim lớn đã đi qua, rất dễ nhầm lẫn giữa vài % và vài mm, đặc biệt khi đo hành trình dài.
Ngoài ra, lực tỳ đầu đo cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Tỳ quá mạnh khiến chi tiết bị ép lệch, tỳ quá nhẹ làm kim dao động không ổn định. Đây là lỗi mà ngay cả người dùng lâu năm đôi lúc vẫn gặp.
Tham khảo: Đồng hồ so là gì?
Khi nào nên dùng đồng hồ so kim, khi nào nên dùng đồng hồ so điện tử?
Đồng hồ so kim vẫn là lựa chọn quen thuộc trong xưởng cơ khí nhờ độ ổn định cao, ít phụ thuộc vào pin và chịu môi trường làm việc khắc nghiệt tốt hơn. Với các phép đo lặp lại, cần quan sát nhanh xu hướng dịch chuyển, đồng hồ kim cho cảm giác trực quan, dễ kiểm soát.
Đồng hồ so điện tử phù hợp khi cần đọc số nhanh, rõ ràng, hạn chế nhầm lẫn vòng kim. Các phép đo cần ghi chép, so sánh nhiều lần hoặc làm việc trong không gian thiếu ánh sáng sẽ thuận tiện hơn khi dùng loại điện tử.
Vị trí đặt đầu đo ảnh hưởng nhiều hơn loại đồng hồ đang dùng
Rất nhiều sai số xuất phát từ vị trí đặt đầu đo chưa đúng. Đầu đo cần tiếp xúc vuông góc với bề mặt cần kiểm tra. Nếu đặt lệch góc, kim vẫn chạy nhưng giá trị thu được không phản ánh đúng độ sai lệch thực tế.
Bề mặt tiếp xúc cũng cần sạch, không bám dầu, bụi hay phoi kim loại. Chỉ một hạt nhỏ kẹt dưới đầu đo cũng đủ làm kết quả thay đổi rõ rệt. Trước khi đo, nên dành vài giây kiểm tra lại bề mặt và vị trí gá đặt, thao tác này giúp tránh được rất nhiều lỗi về sau.
Chọn đồng hồ so phù hợp quan trọng hơn chọn loại có nhiều chức năng
Thực tế khi làm đo kiểm, thứ quyết định độ chính xác không nằm ở số lượng tính năng mà nằm ở việc đồng hồ có đúng với công việc đang làm hay không. Những phép đo cơ bản như kiểm tra độ đảo, độ phẳng hay độ song song chỉ cần một chiếc đồng hồ so có độ chia phù hợp, kim chạy ổn định, thao tác gọn là đã đủ nhanh và đủ chính xác.
Ví dụ, các model đồng hồ so kim Mitutoyo 2416S mà EMIN đang phân phối được dùng rất nhiều trong xưởng cơ khí nhờ độ chia rõ, kim nhạy và độ bền cao. Người thợ quen tay chỉ cần nhìn kim là biết sai lệch đang nằm ở đâu, không phải dừng lại để xử lý thêm thao tác hay chức năng phụ.
Ngược lại, đồng hồ so điện tử như Mitutoyo 543 series sẽ phát huy tốt khi cần đọc nhanh, lưu số hoặc làm việc với người mới. Nhưng nếu công việc hằng ngày chỉ xoay quanh những phép đo lặp đi lặp lại, chọn đúng dải đo, đúng độ chia và kiểu đầu đo quen tay vẫn giúp làm việc hiệu quả hơn nhiều.
Cuối cùng, một chiếc đồng hồ so phù hợp là chiếc giúp bạn đọc số nhanh hơn, ít sai hơn và làm việc nhẹ đầu hơn, chứ không phải chiếc có nhiều nút nhất trên thân máy.
