Vào mùa xuân và đầu mùa hè ở miền bắc nước ta, thời tiết có đặc điểm chung là mưa nhiều và độ ẩm không khí cao. Khi độ ẩm cao nhiều khi lên tới mức bão hòa cũng là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh, đặc biệt là những bệnh lý hô hấp và làm hư hại nhà cửa, máy móc. Vậy độ ẩm không khí bao nhiêu là tốt?
1. Các khái niệm về độ ẩm
- Độ ẩm tuyệt đối là hàm lượng hơi nước trong một đơn vị thể tích không khí ( tức là bao nhiêu mg nước trên một xăng ti mét khối không khí. Nhưng trong thực tế độ ẩm tuyệt đối không thể hiện được điều gì cụ thể cả, bởi nó không liên quan gì đến khả năng bay hơi của không khí
- Độ ẩm tương đối được biểu diễn theo dạng phần trăm (%), độ ẩm tương đối 100% thể hiện rằng không khí chứa đầy hơi nước, tới trạng thái bão hòa . Nhiệt độ không khí càng cao thì lượng hơi nước trong không khí càng lớn
- Để mô tả mức độ ẩm của không khí ở mỗi nhiệt độ, người ta dùng Độ ẩm tỉ đối f. Ý nghĩa độ ẩm tỉ đối cho ta biết mức độ ẩm của không khí. Không khí càng ẩm thì độ ẩm tỉ đối của nó càng cao.
Độ ẩm tỉ đối f là đại lượng đo bằng tỉ số phần trăm giữa độ ẩm tuyệt đối a và độ ẩm cực đại A của không khí ở cùng nhiệt độ cho trước: f=(a/A)x100%
Trong khí tượng học, Hoặc tính bằng phần trăm giữa áp suất riêng phần p của hơi nước và áp suất pbh của hơi nước bão hòa trong không khí ở cùng một nhiệt độ: f=(p/Pbh)x100%
2. Tác hại của độ ẩm cao
Khi độ ẩm cao nhiều khi lên tới mức bão hòa cũng là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh, đặc biệt là những bệnh lý hô hấp, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.
Tác hại của độ ẩm cao đến sức khỏe con người
- Trước hết độ ẩm cao gây cảm giác khó chịu, mệt mỏi cho cơ thể,những gia đình sống ở mặt đất có cảm nhận rõ rệt nhất. Mùi quần áo bẩn, kể cả quần áo đã giặt mà không thể khô, mùi ẩm mốc từ chăn, đệm, tường…cũng góp phần làm tăng cảm giác khó chịu.
- Độ ẩm cao dẫn đến sàn nhà đọng nước, trơn trượt có thể làm cho trẻ em và người già té ngã gây chấn thương.
- Độ ẩm cao còn tạo điều kiện tốt cho các virus, vi khuẩn, nấm mốc, bọ bụi nhà… phát triển, dẫn đến tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp (bệnh viêm mũi họng cấp tính, viêm phế quản cấp, viêm phổi), nhiễm trùng đường tiêu hóa, một số bệnh ngoài da và gia tăng tình trạng dị ứng.
- Độ ẩm cao kích thích trực tiếp niêm mạc đường thở dẫn đến viêm, tăng tiết và co thắt phế quản dẫn đến có các triệu chứng ho, hắt hơi, khó thở…
- Độ ẩm cao còn kích thích xuất hiện các đợt bùng phát và làm tăng mức độ trầm trọng của một số bệnh đường hô hấp mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản.
- Ngoài ra, trong bệnh viện khi độ ẩm cao rất dễ gây chập cháy hư hỏng các trang thiết bị y tế.
Độ ẩm không khí bao nhiêu là tốt
3. Biện pháp hạn chế độ ẩm cao:
- Độ ẩm an toàn khuyên dùng cho sinh hoạt là 40-60%, cho bảo quản máy móc là 40-50%
- Tốt nhất sử dụng Máy đo độ ẩm để kiểm tra, duy trì độ ẩm không khí trong phòng ở mức 40- 60% bằng các biện pháp như: sử dụng Máy hút ẩm cho diện tích phòng rộng và Tủ chống ẩm cho số lượng thiết bị nhỏ gọn nhất định. Đóng cửa kính phòng, dùng điều hòa 2 chiều chế độ khô, tăng nhiệt độ trong phòng và thường xuyên vệ sinh sàn nhà, tường nhà, cửa kính bằng khăn khô.
- Khi đun nấu, tắm rửa … làm tăng độ ẩm trong không khí trong phòng thì cần có quạt thông gió.
- Giữ vệ sinh da, sấy khô quần áo, các vật dụng thường dùng đặc biệt là đồ vải.
- Song song với các biện pháp điều trị kiểm soát các bệnh nhân mắc các bệnh đường hô hấp mạn tính, chúng ta còn chú ý tiêm phòng cúm vào mùa thu đông cho những bệnh nhân này.
- Trong môi trường bệnh viện chúng ta thường ứng dụng các trang bị như máy hút ẩm, điều hòa nhiệt độ để kiểm soát độ ẩm trong buồng bệnh, phòng mổ, phòng xét nghiệm.Hiệu quả rõ rệt của các trang bị này đã làm giảm rõ rệt độ ẩm cho buồng bệnh phòng mổ và phòng xét nghiệm. Khi độ ẩm trong buồng bệnh giảm bệnh nhân có cảm giác dễ chịu hơn, giảm khả năng nhiễm trùng chéo trong bệnh viện, tăng hiệu quả điều trị các bệnh hô hấp, đặc biệt ở những bệnh nhân mắc các bệnh đường hô hấp mạn tính.
