Nguyên nhân giảm hiệu suất bơm không nằm ở lưu lượng
Lưu lượng giảm nhẹ, áp lực chập chờn hoặc điện năng tiêu thụ tăng bất thường không nhất thiết xuất phát từ cánh bơm hay đường ống. Nguyên nhân không ít lần nằm ở tốc độ quay của trục.
Tốc độ chậm đi vài chục vòng mỗi phút so với thiết kế đã có thể làm hiệu suất bơm thay đổi đáng kể, trong khi mắt thường hay tiếng động cơ gần như không đủ để nhận ra sự khác biệt đó. Vì vậy, phép đo RPM là một bước quen thuộc trong quy trình bảo trì bơm tại nhà máy, trạm cấp nước hay hệ thống HVAC.
Ý nghĩa của thông số RPM khi đối chiếu hệ truyền động
Ngoài phản ánh trục quay nhanh hay chậm. Khi đối chiếu với thông số của nhà sản xuất, PRM cho biết động cơ có đạt đúng tốc độ định mức không, dây curoa hay khớp nối có bị trượt, hộp giảm tốc có còn giữ đúng tỷ số truyền, biến tần có cấp đúng tần số cài đặt, và bơm có đang vận hành đúng điểm thiết kế hay không.
Tốc độ giảm trong khi tải không đổi là dấu hiệu cần rà soát lại toàn bộ hệ truyền động, trước khi sự cố lớn hơn xảy ra.
Tham khảo để biết thêm chi tiết: Đo RPM Có Giúp Tính Tốc Độ Băng Tải (m/phút) Không?
Phương pháp đo tốc độ trục bơm phổ biến
Đo bằng laser, không cần chạm vào máy. Đây là phương pháp được dùng nhiều nhất. Một miếng băng phản quang nhỏ được dán lên trục hoặc khớp nối, máy phát tia laser và ghi nhận tín hiệu phản xạ để tính ra số vòng quay mỗi phút. Vì không phải tiếp xúc với bộ phận đang quay, cách đo này khá an toàn, đặc biệt phù hợp với các bơm công suất lớn hoặc tốc độ cao. Nhiều dòng máy đo tốc độ vòng quay của Extech, Lutron, Testo đều hỗ trợ chế độ này.
Đo tiếp xúc, dùng khi laser không chiếu tới. Có những vị trí trục bị che khuất hoặc môi trường quá sáng khiến laser khó phát huy tác dụng. Khi đó, đầu đo cao su hoặc đầu nhọn được lắp vào máy và đặt trực tiếp lên tâm trục đang quay. Độ chính xác cao là ưu điểm, nhưng cách này chỉ nên dùng khi có đủ khoảng trống để thao tác an toàn.
Đo bằng đèn chớp, không chạm và không cần dán băng. Nguyên lý của stroboscope khá thú vị: khi tần số nhấp nháy của đèn trùng với tốc độ quay của trục, người quan sát sẽ có cảm giác trục đang đứng yên, đọc tần số hiển thị trên thiết bị là xác định được RPM, không cần dán băng phản quang hay chạm vào máy. Đây là lựa chọn quen thuộc trong các dây chuyền không thể dừng máy để kiểm tra.
So sánh đo laser và đo tiếp xúc
Đo laser phù hợp khi trục dễ tiếp cận và có thể dán băng phản quang, vì tốc độ đo nhanh và ít rủi ro. Đầu đo tiếp xúc phù hợp hơn ở những vị trí khó quan sát hoặc không thể chiếu tia laser. Một số dòng máy hiện nay tích hợp cả hai chế độ trong một thiết bị
Đo tốc độ trục bơm không cần dừng máy
Máy đo tốc độ vòng quay laser cho phép đo mà không cần dừng máy. Chỉ cần dán băng phản quang, đứng cách thiết bị một khoảng an toàn rồi thực hiện phép đo, không phải tháo cụm truyền động, không cần ngắt nguồn, và dây chuyền sản xuất vẫn chạy bình thường trong suốt quá trình đo. Đây là lý do phương pháp không tiếp xúc ngày càng được ưa chuộng trong bảo trì dự đoán.
Tiêu chí chọn máy đo tốc độ vòng quay
Một số yếu tố cần cân nhắc khi chọn thiết bị: khả năng hỗ trợ cả đo laser và đo tiếp xúc, dải RPM đáp ứng đúng tốc độ của bơm đang dùng, khoảng cách đo laser phù hợp với điều kiện thực tế tại nơi làm việc, khả năng lưu dữ liệu để theo dõi định kỳ, và phụ kiện đi kèm như đầu đo cao su, đầu nhọn, băng phản quang. Với công việc kiểm tra thường xuyên động cơ, quạt, máy nén lẫn máy bơm, một thiết bị tích hợp cả hai chế độ đo sẽ tiện lợi hơn máy chỉ hỗ trợ một phương pháp.
EMIN hiện cung cấp nhiều dòng máy đo tốc độ vòng quay phục vụ công tác bảo trì và kiểm tra bơm trong công nghiệp, từ thiết bị đo laser không tiếp xúc, đo tiếp xúc, đến các model kết hợp cả hai chức năng. Tùy vào tốc độ quay, vị trí lắp đặt và điều kiện làm việc của từng hệ thống bơm, đội ngũ kỹ thuật EMIN có thể tư vấn giải pháp phù hợp để việc đo đạc diễn ra nhanh, chính xác và an toàn hơn.
