Mạch khởi động mềm là gì?
Mạch khởi động mềm là thiết bị điện giúp giảm dòng khởi động và mô-men xoắn khi động cơ bắt đầu hoạt động. Thay vì cấp ngay điện áp định mức, soft starter sẽ tăng điện áp dần dần, cho phép động cơ khởi động mượt mà, hạn chế sốc cơ học và giảm áp lực lên hệ thống điện cũng như thiết bị cơ khí.
Nếu nhà máy không sử dụng mạch khởi động mềm
Dòng điện khởi động cao đột biến: Động cơ khởi động trực tiếp có thể tạo ra dòng điện gấp 6 - 8 lần dòng định mức, gây quá tải hệ thống điện, dễ làm nhảy aptomat hoặc mất điện.
Sốc cơ học, hư hỏng thiết bị: Việc khởi động đột ngột làm va đập mạnh lên hệ thống truyền động (băng tải, máy bơm…), dẫn đến trượt, lệch băng tải hoặc nhanh hỏng vòng bi.
Chi phí bảo trì tăng cao: Thiết bị hao mòn nhanh, cần sửa chữa thường xuyên, gây tốn kém chi phí.
Gián đoạn sản xuất: Sự cố cơ khí và điện có thể làm dừng máy đột ngột, ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất.
Khi nhà máy sử dụng mạch khởi động mềm
- Giảm dòng khởi động: Có thể cắt giảm tới 60% so với khởi động trực tiếp, tránh quá tải hệ thống điện.
- Bảo vệ động cơ và cơ khí: Hạn chế va đập, giảm mô-men xoắn đột ngột, kéo dài tuổi thọ động cơ và thiết bị truyền động.
- Tiết kiệm chi phí bảo trì: Giảm hao mòn → giảm sửa chữa → tăng thời gian vận hành liên tục.
- Ổn định lưới điện: Tránh dao động điện áp gây ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.
- Tăng hiệu suất vận hành: Khởi động êm, ít tiếng ồn, đảm bảo an toàn và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Ví dụ, tại EMIN, các dòng mạch khởi động mềm Schneider ATS22C17Q thường được doanh nghiệp lựa chọn nhờ khả năng giảm tới 60% dòng khởi động, đồng thời tích hợp nhiều chế độ bảo vệ động cơ.
Xem thêm tại danh mục: Khởi động mềm
Các loại mạch khởi động mềm phổ biến
- Tùy theo loại động cơ và yêu cầu vận hành, doanh nghiệp có thể chọn một trong những giải pháp sau:
- Mạch khởi động mềm kiểu trở kháng: Sử dụng điện trở để hạn chế dòng điện lúc khởi động. Thích hợp cho các động cơ tải nhẹ như bơm và quạt.
- Mạch khởi động mềm kiểu biến áp tự ngẫu: Điều chỉnh điện áp thông qua biến áp, phù hợp với động cơ ba pha công suất lớn, cần mô-men khởi động cao.
- Mạch khởi động mềm kiểu cuộn dây từng phần: Dùng cho động cơ có cấu tạo đặc biệt, giúp giảm dòng khởi động hiệu quả nhưng lắp đặt phức tạp hơn.
- Mạch khởi động mềm bán dẫn: Phổ biến nhất hiện nay, sử dụng thyristor để điều khiển điện áp mềm dẻo. Ưu điểm là dễ lập trình, tích hợp nhiều tính năng bảo vệ động cơ.
Tham khảo bài viết:Khởi động mềm là gì ? Ứng dụng thực tế của khởi động mềm
Kết luận: Nhà máy của bạn có cần mạch khởi động mềm không?
Với những nhà máy sử dụng nhiều động cơ công suất lớn, băng tải, máy bơm hay thiết bị quay phải khởi động thường xuyên, mạch khởi động mềm gần như là lựa chọn bắt buộc. Nó giúp hệ thống vận hành an toàn hơn, hạn chế hư hỏng và giảm đáng kể chi phí bảo trì.
Ngược lại, những nhà máy nhỏ, động cơ tải nhẹ và ít khởi động có thể chưa cần đầu tư ngay. Nhưng xét về lâu dài, mạch khởi động mềm vẫn là một khoản đầu tư khôn ngoan, như tấm bảo hiểm giúp nhà máy tránh rủi ro và tiết kiệm chi phí khi mở rộng sản xuất.
