Vì sao cùng đo một tín hiệu nhưng hai đồng hồ vạn năng lại cho kết quả khác nhau ?

Khi hai đồng hồ vạn năng hiển thị khác nhau, thay vì kết luận ngay thiết bị nào sai, nên xem lại dạng tín hiệu, loại tải đang hoạt động và khả năng đo của từng thiết bị.

Cùng đo điện áp nhưng chưa chắc đang đọc cùng một đặc tính của tín hiệu

Điện áp xoay chiều không tồn tại dưới dạng một giá trị cố định mà thay đổi liên tục theo thời gian. Đồng hồ vạn năng phải thu nhận tín hiệu, xử lý và quy đổi thành một giá trị đại diện để người dùng dễ quan sát.

Với nguồn điện có dạng sóng ổn định, kết quả giữa các thiết bị thường khá ổn định.

Nhưng khi xuất hiện tải điện tử như biến tần, bộ nguồn switching, bộ điều khiển tốc độ, UPS hoặc hệ thống chiếu sáng LED công suất lớn, dạng sóng bắt đầu thay đổi.

Lúc này, cùng một điểm đo nhưng thiết bị khác nguyên lý có thể cho ra các kết quả không hoàn toàn giống nhau.

RMS và True RMS bắt đầu tạo ra khoảng cách ở đâu ?

Nếu tín hiệu gần dạng sin chuẩn, giá trị RMS thông thường và True RMS thường không chênh lệch nhiều.

Vì vậy trong những phép đo điện dân dụng hoặc kiểm tra nguồn cơ bản, người dùng khó nhận ra sự khác nhau giữa các loại đồng hồ.

Sự chênh lệch xuất hiện rõ hơn khi tín hiệu bị cắt xung, méo đỉnh hoặc thay đổi theo chu kỳ.

Một số đồng hồ sử dụng phương pháp quy đổi từ giá trị trung bình để đưa ra kết quả RMS. Cách này đủ nhanh và phù hợp với nhiều công việc kiểm tra thông dụng.

Trong khi đó, đồng hồ vạn năng True RMS xử lý toàn bộ tín hiệu để tính giá trị hiệu dụng của dạng sóng đang tồn tại tại thời điểm đo.

Khi đo đầu ra của biến tần hoặc nguồn điện tử, hai thiết bị có thể bắt đầu cho ra các con số khác nhau dù cùng đặt trên một đường cấp.

Sai lệch không đến từ bản thân đồng hồ vạn năng

Nếu thay đổi thiết bị đo nhưng kết quả vẫn dao động thì cần xem xét đến điều kiện lấy mẫu.

Tín hiệu tại đầu ra tải, tại tủ điện hoặc tại các điểm có thiết bị đóng cắt liên tục không phải lúc nào cũng giữ nguyên theo từng thời điểm. Khoảng thời gian lấy mẫu khác nhau vài giây đôi khi đã đủ tạo ra thay đổi trên màn hình.

Ngoài ra, mỗi nhà sản xuất còn có cách xử lý dữ liệu riêng. Có thiết bị ưu tiên tốc độ phản hồi để bám sát biến động, có thiết bị làm mượt tín hiệu để kết quả ổn định hơn.

Chọn đồng hồ vạn năng theo loại tín hiệu cần đo

Khả năng đo True RMS thường được xem là một tiêu chí nâng cấp, nhưng giá trị của nó phụ thuộc khá nhiều vào môi trường sử dụng. Khi bắt đầu làm việc với biến tần, hệ thống tự động hóa, thiết bị điện tử công suất hoặc cần theo dõi trạng thái vận hành của tải, khả năng đọc tín hiệu méo dạng sẽ trở nên hữu ích hơn.

Nếu công việc chủ yếu là kiểm tra điện dân dụng hoặc xác nhận điện áp nguồn cơ bản, đồng hồ RMS thông thường vẫn đáp ứng tốt.

Để lựa chọn đồng hồ vạn năng đo điện phù hợp nên bắt đầu từ câu hỏi “tín hiệu mình đang đo có đặc điểm gì”. Kết quả đo luôn gắn với phương pháp xử lý tín hiệu của thiết bị và điều kiện tại thời điểm đo.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

Đồng hồ True RMS có luôn cho kết quả chính xác hơn không ?

Không phải trong mọi điều kiện. Với tín hiệu xoay chiều ổn định, chênh lệch giữa các loại đồng hồ thường không lớn. Lợi thế của True RMS rõ hơn khi đo tải điện tử hoặc tín hiệu méo dạng.

Đo điện dân dụng thông thường có cần True RMS không ?

Nếu chỉ kiểm tra điện áp ổ cắm hoặc xác nhận nguồn cấp, đồng hồ thông thường thường đã đáp ứng tốt. Nhu cầu đo nâng cao sẽ phụ thuộc loại tải đang sử dụng.