Động cơ giật cục, biến tần báo Encoder Fault là do đâu?
Phần lớn trường hợp mất xung rơi vào 4 nhóm nguyên nhân: nhiễu điện từ trên đường tín hiệu, cáp hoặc giắc cắm hỏng vật lý, bản thân đầu đọc encoder bị bẩn hoặc hỏng, mạch thu tín hiệu trên biến tần hay PLC gặp trục trặc. Mỗi nhóm để lại dấu hiệu riêng, cần phân biệt đúng trước lúc tháo máy sửa.
Vì sao dây tín hiệu encoder dễ bị nhiễu, mất xung
Tín hiệu encoder là dạng xung điện áp rất nhỏ, dễ bị ảnh hưởng bởi từ trường sinh ra từ cáp nguồn động lực công suất lớn nằm gần đó. Cáp tín hiệu đi chung máng, chung ống với cáp nguồn động cơ khiến xung thật bị chồng thêm xung giả, hoặc mất hẳn một phần xung trong lúc động cơ chạy tải nặng. Đây là nguyên nhân khó phát hiện bằng mắt nhất, thường chỉ lộ ra lúc động cơ chạy tốc độ cao hoặc tải thay đổi đột ngột.
Cách phòng tránh cơ bản, tách riêng đường đi của cáp tín hiệu với cáp nguồn động lực, dùng cáp encoder có lớp giáp chống nhiễu đi kèm, nối đất đúng kỹ thuật cho lớp giáp đó.
Cáp encoder đứt ngầm, lỏng giắc cắm nhận biết thế nào?
Cáp tín hiệu phản hồi nối từ encoder về biến tần thường phải uốn cong theo chuyển động của máy, lâu ngày dễ đứt ngầm bên trong lớp vỏ, nhìn bên ngoài vẫn có vẻ nguyên vẹn. Giắc cắm lỏng do rung động máy hoặc lắp đặt chưa chặt cũng gây hiện tượng tương tự, tín hiệu chập chờn lúc có lúc mất.
Cách kiểm tra đơn giản nhất, đo thông mạch từng sợi cáp encoder bằng đồng hồ vạn năng, kết hợp lay nhẹ dây cáp dọc theo chiều dài lúc đo để phát hiện điểm đứt ngầm hay chỗ tiếp xúc chập chờn.
Đĩa mã hóa bẩn, mắt đọc hỏng ảnh hưởng gì tới tín hiệu encoder
Bên trong encoder có một đĩa mã hóa quay theo trục động cơ, cùng cảm biến quang hoặc từ đọc các vạch trên đĩa đó để tạo xung. Bụi bẩn, dầu mỡ bám lên đĩa hoặc lên cảm biến làm tín hiệu đọc bị mờ, ngắt quãng, giống hệt hiện tượng mất xung do cáp hỏng. Cảm biến bên trong lão hóa theo thời gian sử dụng cũng cho kết quả tương tự, khó phân biệt bằng mắt thường lúc chưa mở encoder ra kiểm tra.
Lỗi phần cứng trên biến tần, PLC, card PG gây mất xung ra sao?
Encoder gửi xung về đúng, nhưng mạch thu tín hiệu bên phía biến tần, PLC, hay card PG bị lỗi linh kiện bên trong vẫn khiến hệ thống đọc sai hoặc mất tín hiệu. Trường hợp này dễ gây nhầm lẫn nhất, kỹ thuật viên hay đổ lỗi cho encoder trong lúc gốc rễ nằm ở phía bộ điều khiển.
Cách kiểm tra, khắc phục lỗi mất xung tín hiệu encoder
- Đo thông mạch cáp encoder, vệ sinh lại toàn bộ điểm tiếp xúc, giắc cắm.
- Kiểm tra lớp giáp chống nhiễu của cáp còn nguyên vẹn, điểm nối đất đúng kỹ thuật, không bị đấu nối lỏng lẻo.
- Dùng máy hiện sóng đo trực tiếp xung đầu ra 3 kênh tín hiệu A, B, Z của encoder, so sánh dạng sóng đo được với thông số chuẩn của thiết bị.
- Encoder hỏng phần cứng bên trong đĩa mã hóa hoặc cảm biến, liên hệ đơn vị chuyên sửa chữa hoặc thay encoder mới, không tự tháo sửa lúc chưa có chuyên môn phù hợp.
Tham khảo sản phẩm tại EMIN: Bộ đo tốc độ, đếm xung
