Quan sát ngoại quan để phát hiện dấu hiệu xuống cấp
Bề mặt thảm thường phản ánh khá nhiều thông tin về tuổi thọ của vật liệu. Các vết rách sâu, cháy do mỏ hàn, bong lớp phủ hoặc phồng rộp đều có khả năng làm thay đổi đặc tính dẫn điện. Ở những tấm thảm đã hoạt động nhiều năm, mép thảm bị cứng, giòn hoặc xuất hiện các vết nứt cũng là dấu hiệu cho thấy cấu trúc vật liệu đang dần suy giảm.
Ngoài hao mòn tự nhiên, hóa chất vệ sinh cũng ảnh hưởng đáng kể đến tuổi thọ của thảm. Một số dung môi tẩy rửa mạnh có thể làm hỏng lớp vật liệu phân tán tĩnh điện, khiến điện trở bề mặt thay đổi dù bề ngoài vẫn khá mới.
Đo điện trở bề mặt để đánh giá khả năng phân tán tĩnh điện
Quan sát ngoại quan chỉ phản ánh phần nhìn thấy của vật liệu. Muốn biết thảm còn duy trì đặc tính chống tĩnh điện hay không, phép đo điện trở bề mặt luôn được ưu tiên.
Theo phương pháp phổ biến, hai điện cực tiêu chuẩn được đặt trên bề mặt thảm, cách nhau khoảng 25,4 cm và cách mép tối thiểu 5 cm. Thiết bị sẽ cấp điện áp thử 10 V hoặc 100 V tùy theo dải điện trở rồi xác định giá trị điện trở của vật liệu.
Đối với đa số khu vực ESD, điện trở bề mặt thường nằm trong khoảng 10⁶ Ω - 10⁹ Ω. Khi giá trị vượt quá giới hạn này, khả năng phân tán điện tích bắt đầu suy giảm. Ngược lại, điện trở quá thấp cũng cần được xem xét dựa trên tiêu chuẩn áp dụng của từng doanh nghiệp.
Đo điện trở nối đất để đánh giá đường thoát điện tích
Khả năng phân tán điện tích sẽ không còn nhiều ý nghĩa khi điện tích không thể truyền xuống hệ thống tiếp đất.
Phép đo điện trở nối đất (Resistance to Ground - RTG) được thực hiện bằng cách đặt một điện cực lên bề mặt thảm, đầu còn lại nối với điểm tiếp đất chung. Kết quả thu được phản ánh chất lượng của toàn bộ đường dẫn điện tích từ bề mặt thảm xuống đất.
Giá trị RTG tăng bất thường thường liên quan đến dây nối đất đứt ngầm, khuy bấm bị lỏng hoặc điểm tiếp xúc đã oxy hóa sau thời gian dài hoạt động.
Bao lâu nên đánh giá lại thảm ESD?
Chu kỳ đánh giá phụ thuộc vào môi trường làm việc và quy định của từng nhà máy. Các dây chuyền điện tử, SMT, bán dẫn hoặc phòng sạch thường xây dựng lịch đo định kỳ nhằm theo dõi sự thay đổi của toàn bộ hệ thống ESD.
Những khu vực có tần suất thao tác lớn hoặc thường xuyên tiếp xúc với hóa chất vệ sinh cũng nên rút ngắn khoảng thời gian đánh giá để phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm của vật liệu.
Bài viết liên quan: Lý do vì sao cần phải chống tĩnh điện trong các nhà máy
Thiết bị nào phù hợp để đánh giá thảm ESD?
Để xác định điện trở của thảm theo đúng tiêu chuẩn, phòng QA/QC thường sử dụng các dòng máy đo điện trở bề mặt (Surface Resistance Meter) kết hợp điện cực tiêu chuẩn để khảo sát điện trở bề mặt và điện trở nối đất.
Dòng thiết bị này được ứng dụng rộng rãi tại nhà máy điện tử, phòng sạch và khu vực kiểm soát ESD nhằm theo dõi tình trạng của thảm chống tĩnh điện, bàn làm việc, sàn ESD cùng nhiều vật liệu phân tán tĩnh điện khác.
