Dù được thiết kế để làm việc trong môi trường công nghiệp, máy đo độ bóng vẫn là một thiết bị quang học có độ chính xác cao. Sau một thời gian sử dụng, bụi bẩn, hơi dung môi, dấu vân tay hoặc thao tác bảo quản không phù hợp đều có thể gây sai lệch đến kết quả đo.
Vì sao máy đo độ bóng dễ bị ảnh hưởng bởi bụi bẩn ?
Nguyên lý hoạt động của máy đo độ bóng dựa trên việc phát ra chùm sáng với góc xác định và ghi nhận lượng ánh sáng phản xạ từ bề mặt mẫu. Toàn bộ quá trình này phụ thuộc vào độ sạch của hệ thống quang học bên trong thiết bị.
Khi bụi bám trên cửa sổ phát sáng hoặc đầu thu nhận ánh sáng, cường độ tín hiệu phản xạ có thể thay đổi. Kết quả là giá trị độ bóng hiển thị không còn phản ánh chính xác đặc tính của lớp sơn cần kiểm tra.
Trong môi trường sản xuất sơn công nghiệp, nguy cơ nhiễm bẩn còn cao hơn do sự hiện diện của bụi sơn, hơi dung môi và các hạt vật liệu lơ lửng trong không khí. Những tác nhân này tích tụ dần theo thời gian và ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của thiết bị.
Vệ sinh máy đo độ bóng sơn đúng cách
Tập trung vào khu vực quang học
Phần cần được quan tâm nhất là cửa sổ quang học nằm ở đáy máy. Đây là vị trí phát và thu ánh sáng trong quá trình đo.
Khi phát hiện bụi bẩn, nên sử dụng khăn mềm không xơ hoặc khăn chuyên dụng dành cho thiết bị quang học để lau nhẹ bề mặt. Việc sử dụng giấy lau thông thường hoặc vật liệu có độ nhám cao có thể tạo ra các vết xước nhỏ trên lớp kính bảo vệ. Các vết xước này đôi khi khó quan sát bằng mắt thường nhưng vẫn ảnh hưởng đến khả năng truyền và thu nhận ánh sáng.
Hạn chế sử dụng hóa chất tẩy rửa mạnh
Không dùng dung môi công nghiệp để vệ sinh vì có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với lớp phủ bảo vệ và các chi tiết bằng nhựa.
Nếu cần loại bỏ vết bẩn khó lau, nên sử dụng dung dịch vệ sinh quang học chuyên dụng hoặc cồn isopropyl với lượng vừa đủ trên khăn mềm. Dung dịch không nên đổ trực tiếp lên thiết bị để tránh thấm vào bên trong.
Làm sạch tấm chuẩn định kỳ
Hầu hết máy đo độ bóng bề mặt vật liệu đều đi kèm tấm chuẩn dùng cho quá trình hiệu chuẩn.
Tấm chuẩn này có vai trò quan trọng tương đương thiết bị đo. Nếu bề mặt chuẩn bị bám bụi hoặc xuất hiện vết xước, quá trình hiệu chuẩn có thể tạo ra sai số cho toàn bộ các phép đo sau đó.
Những sai lầm thường gặp trong quá trình sử dụng
Đặt thiết bị trực tiếp trên mặt bàn kim loại, bề mặt gia công hoặc khu vực có bụi mài. Phần đáy máy thường là nơi chứa hệ thống quang học nên rất dễ bị trầy xước khi tiếp xúc với các bề mặt cứng.
Cầm thiết bị bằng tay dính dầu mỡ hoặc hóa chất. Dấu vân tay để lại trên khu vực đo có thể ảnh hưởng đến chất lượng tín hiệu quang học nếu không được làm sạch kịp thời.
Không hiệu chuẩn định kỳ. Sai lệch có thể đã tồn tại trong thời gian dài trước khi phát hiện thấy kết quả bất thường
Bảo quản máy đo độ bóng trong môi trường sản xuất
Tránh nhiệt độ và độ ẩm quá cao
Mặc dù phần lớn máy đo độ bóng hiện đại được thiết kế để làm việc trong môi trường công nghiệp, nhiệt độ và độ ẩm vẫn là những yếu tố cần được kiểm soát.
Thiết bị không nên để gần khu vực sấy sơn, lò nhiệt hoặc nơi có ánh nắng trực tiếp trong thời gian dài. Nhiệt độ cao có thể làm thay đổi đặc tính của linh kiện điện tử và ảnh hưởng đến độ ổn định của cảm biến quang học.
Độ ẩm cao cũng làm tăng nguy cơ ngưng tụ hơi nước bên trong thiết bị nếu quá trình bảo quản không phù hợp.
Sử dụng hộp đựng chuyên dụng
Sau khi hoàn thành công việc, máy nên được đặt trong hộp bảo vệ đi kèm từ nhà sản xuất.
Hộp đựng giúp hạn chế bụi bẩn, va đập cơ học và các tác động từ môi trường bên ngoài. Đối với các đơn vị thường xuyên mang thiết bị đến hiện trường hoặc di chuyển giữa nhiều khu vực sản xuất, việc bảo quản trong hộp chuyên dụng gần như là yêu cầu bắt buộc.
Kiểm tra hiệu chuẩn định kỳ
Vệ sinh tốt không đồng nghĩa với việc thiết bị luôn duy trì độ chính xác.
Máy đo độ bóng cần được kiểm tra hiệu chuẩn theo khuyến nghị của nhà sản xuất hoặc theo quy định trong hệ thống quản lý chất lượng của doanh nghiệp.
Đối với các phòng QC sử dụng thiết bị hằng ngày, việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu sai lệch và giảm nguy cơ ảnh hưởng đến kết quả đánh giá sản phẩm.
Bảo quản tốt giúp duy trì độ tin cậy của kết quả đo
Trong các ngành sơn công nghiệp, ô tô, đồ gỗ và thiết bị gia dụng, giá trị độ bóng thường được sử dụng như một chỉ tiêu chất lượng chính thức. Khi thiết bị đo không còn duy trì độ chính xác, toàn bộ dữ liệu kiểm tra có thể bị ảnh hưởng.
Chi phí dành cho việc vệ sinh định kỳ và bảo quản đúng cách gần như không đáng kể so với chi phí phát sinh từ các quyết định sản xuất dựa trên dữ liệu sai lệch.
Một máy đo độ bóng được chăm sóc đúng quy trình không chỉ có tuổi thọ cao hơn mà còn giúp duy trì tính ổn định của hệ thống kiểm soát chất lượng trong thời gian dài.
Máy đo độ bóng sơn là thiết bị quang học có độ chính xác cao và cần được vệ sinh đúng phương pháp, bảo quản trong môi trường phù hợp và kiểm tra hiệu chuẩn định kỳ giúp thiết bị duy trì độ ổn định và phản ánh đúng chất lượng của bề mặt sơn đang được kiểm tra.
