Kiểm tra khẩu trang là một phần quan trọng trong hoạt động kiểm soát chất lượng đối với các sản phẩm dùng trong y tế và bảo hộ cá nhân. Thay vì chỉ quan sát hình thức bên ngoài, quy trình đánh giá cần xem xét nhiều đặc tính liên quan đến cấu tạo, độ bền liên kết, độ ôm khít, khả năng hạn chế chất lỏng đi qua và cảm giác khi sử dụng. Mỗi hạng mục phản ánh một khía cạnh khác nhau của sản phẩm, do đó kết quả cần được xem xét theo yêu cầu áp dụng cho từng loại khẩu trang.
Cấu tạo là điểm bắt đầu khi kiểm tra khẩu trang
Dữ liệu tham khảo mô tả khẩu trang thường gồm lớp vải không dệt ở mặt ngoài và mặt trong, lớp vật liệu meltblown ở giữa, dây đeo và thanh nẹp mũi. Việc kiểm tra cấu tạo giúp nhận diện các thành phần hiện diện trên sản phẩm và tình trạng lắp ráp của chúng. Đặc biệt, lớp giữa được nhắc đến như một thành phần có vai trò trong việc hỗ trợ cản hạt và vi khuẩn.
Tuy nhiên, chỉ riêng cấu tạo chưa đủ để kết luận chất lượng hay mức độ phù hợp của khẩu trang. Một sản phẩm cần được đánh giá thêm bằng các phép thử chức năng và cơ học. Cách tiếp cận này giúp tách bạch giữa quan sát vật liệu với kết quả vận hành thực tế của thành phẩm.
Các hạng mục thử nghiệm khẩu trang thường được xem xét
Độ bền của dây đeo và vị trí hàn
Dây đeo cần được liên kết chắc với thân khẩu trang để giảm nguy cơ bung trong quá trình đeo. Theo quy trình được nêu trong dữ liệu nguồn, mỗi khẩu trang có bốn điểm hàn và độ bền đứt tại mối nối giữa dây đeo với thân khẩu trang được kiểm tra trong thời gian 5 giây. Giá trị tham chiếu được đề cập là không thấp hơn 10 N cho mỗi vị trí liên kết.
Phép thử này tập trung vào độ bền của mối nối, không chỉ riêng vật liệu dây đeo. Khi đánh giá, cần kiểm tra nhất quán số lượng mẫu, cách gá kẹp và thời gian tác dụng lực theo quy trình nội bộ hoặc yêu cầu kỹ thuật đang áp dụng. Việc ghi nhận rõ vị trí hỏng cũng hữu ích để xác định nguyên nhân liên quan đến hàn, vật liệu hoặc thao tác sản xuất.
Độ ôm khít và khả năng rò rỉ
Độ kín của khẩu trang liên quan đến khả năng phần mũi và mép khẩu trang ôm sát khuôn mặt. Dữ liệu nguồn mô tả một bài kiểm tra với mười tình nguyện viên thực hiện các động tác như lắc đầu sang hai bên và cúi, ngẩng đầu để quan sát hiện tượng rò rỉ. Các chuyển động này mô phỏng những thay đổi về vị trí khuôn mặt khi người dùng hoạt động.
Một nội dung khác được mô tả là thử độ kín trong không gian nhỏ có aerosol natri clorua. Mục tiêu của dạng đánh giá này là xem xét mức độ khít của khẩu trang khi đeo. Kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi cách điều chỉnh thanh nẹp mũi, hình dạng khuôn mặt và thao tác đeo, vì vậy các điều kiện thử cần được kiểm soát và ghi chép rõ ràng.
Khả năng chống thấm chất lỏng
Kiểm tra chống thấm xem xét phản ứng của khẩu trang khi tiếp xúc với nước. Trong dữ liệu tham khảo, phép thử sử dụng 250 ml nước nhỏ xuống sản phẩm, sau đó quan sát tình trạng thấm hoặc rò rỉ sau khi quá trình nhỏ kết thúc. Đây là hạng mục giúp đánh giá khả năng hạn chế chất lỏng đi qua theo điều kiện thử đã xác định.
Khi thực hiện, cần phân biệt rõ kiểm tra chống thấm nước với các đánh giá chuyên biệt khác về chất lỏng. Lượng chất lỏng, cách nhỏ, vị trí tác động và tiêu chí quan sát đều có thể ảnh hưởng đến kết quả. Do đó, báo cáo thử nên nêu rõ điều kiện thực hiện thay vì chỉ ghi nhận kết luận chung.
Khả năng cản máu
Đối với khẩu trang phẫu thuật y tế và khẩu trang bảo hộ, dữ liệu nguồn đề cập thêm yêu cầu về khả năng cản máu. Quy trình mô tả việc dùng máu nhân tạo tác động từ một khoảng cách để quan sát liệu chất lỏng có xuyên qua mặt còn lại của khẩu trang hay không. Hạng mục này hướng đến việc đánh giá khả năng chống lại sự xâm nhập của chất lỏng trong điều kiện thử.
Lớp meltblown ở giữa được đề cập là thành phần có liên quan đến khả năng cản máu của khẩu trang đạt yêu cầu. Dù vậy, việc đánh giá cần dựa trên kết quả thử của toàn bộ cấu trúc thành phẩm, bởi hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào sự kết hợp giữa các lớp vật liệu và chất lượng gia công.
Đánh giá sự thoải mái khi sử dụng
Sự thoải mái là hạng mục cuối cùng được đề cập trong quy trình kiểm tra khẩu trang. Một sản phẩm có thể đáp ứng các phép đánh giá về liên kết hoặc chất lỏng nhưng vẫn cần được xem xét về cảm giác khi đeo. Nội dung này liên quan đến cách khẩu trang tiếp xúc với khuôn mặt, vị trí dây đeo và khả năng điều chỉnh tại vùng mũi.
Trong kiểm soát chất lượng, việc kết hợp đánh giá thoải mái với kiểm tra độ ôm khít giúp cân bằng giữa trải nghiệm sử dụng và yêu cầu lắp vừa. Các quan sát nên được ghi nhận theo tiêu chí nhất quán để hỗ trợ so sánh giữa mẫu, lô sản xuất hoặc các lần kiểm tra khác nhau.
Lưu ý khi tổ chức kiểm tra khẩu trang
Mỗi loại khẩu trang có mục đích sử dụng và yêu cầu đánh giá riêng. Vì vậy, không nên dùng một phép thử đơn lẻ để khẳng định toàn bộ chất lượng sản phẩm. Một quy trình hợp lý nên xác định trước loại khẩu trang cần đánh giá, hạng mục cần kiểm tra, điều kiện thử, phương pháp ghi nhận và tiêu chí kết luận.
Việc kiểm tra dây đeo, độ kín, chống thấm, cản máu và sự thoải mái theo một trình tự rõ ràng giúp bộ phận chất lượng có cơ sở theo dõi tính đồng nhất của sản phẩm. Đồng thời, dữ liệu thử nghiệm cần được lưu cùng thông tin về mẫu và điều kiện thực hiện để phục vụ đối chiếu, cải tiến quy trình và kiểm soát rủi ro chất lượng.
