Camera ảnh nhiệt giúp phát hiện nhanh khu vực màu đỏ có nhiệt độ cao hơn những khu vực có sự khác biệt về nhiệt độ cao hơn trên dàn pin nhưng chưa đủ để xác định nguyên nhân. Vị trí bất thường có thể nằm trên tế bào quang điện, hộp đấu nối, điốt bảo vệ, đầu nối MC4, dây dẫn hoặc các điểm tiếp xúc điện.
Điểm nóng trên dàn pin mặt trời xuất hiện do đâu ?
Điểm nóng là khu vực có nhiệt độ cao hơn đáng kể so với các vùng lân cận. Trên dàn pin mặt trời áp mái, hiện tượng này có thể liên quan đến tế bào quang điện bị suy giảm, nứt hoặc hoạt động không bình thường; điốt bảo vệ gặp vấn đề; đầu nối có điện trở tiếp xúc cao hoặc điểm đấu nối phát nhiệt.
Bóng che cục bộ cũng có thể làm dòng điện trong tấm pin phân bố không đều và tạo ra vùng nhiệt khác biệt. Bụi bẩn, lá cây hoặc vật thể che một phần bề mặt cũng cần được kiểm tra trước khi kết luận tấm pin bị hỏng.
Đặc biệt, các bề mặt có khả năng phản xạ cao có thể làm kết quả ảnh nhiệt thay đổi theo góc quan sát. Khi nghi ngờ ảnh hưởng của phản xạ, có thể thay đổi vị trí hoặc góc chụp và kiểm tra lại.
Chọn đúng điều kiện và quét toàn bộ dàn pin
Điều kiện khảo sát ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Tấm pin hấp thụ năng lượng từ ánh nắng và giải phóng nhiệt theo thời gian. Nếu kiểm tra khi bức xạ mặt trời thay đổi mạnh hoặc có bóng che, sự phân bố nhiệt giữa các tấm pin có thể không đồng đều.
Trước khi đo, cần xác định mục tiêu kiểm tra và lựa chọn thời điểm phù hợp. Khi dàn pin đang hoạt động với điều kiện bức xạ đủ lớn, sự khác biệt nhiệt giữa các khu vực thường dễ quan sát hơn.
Không nên bắt đầu bằng cách đo từng tấm pin riêng lẻ. Nên quét toàn bộ dàn pin trước, sau đó thu hẹp phạm vi từ toàn bộ hệ thống xuống từng dãy, từng tấm pin và cuối cùng là khu vực bất thường.
Một tấm pin có nhiệt độ cao chưa chắc có vấn đề nếu các tấm xung quanh cũng có mức nhiệt tương tự. Ngược lại, một vùng nóng cục bộ trên tấm pin vốn có phân bố nhiệt đồng đều có thể đáng chú ý hơn.
Sự chênh lệch nhiệt giữa các tấm pin và giữa các vùng trên cùng một tấm thường có giá trị tham khảo hơn một con số nhiệt độ riêng lẻ.
Quan sát hình dạng, không chỉ màu sắc
Hình dạng của vùng nóng có thể cung cấp thêm thông tin về vị trí cần kiểm tra.
Một vùng nóng cục bộ trên một phần tấm pin có thể liên quan đến tế bào quang điện hoặc bóng che. Vùng nhiệt tập trung quanh hộp đấu nối hoặc điốt bảo vệ cần được kiểm tra riêng. Nếu nhiệt tập trung tại đầu nối hoặc điểm đấu dây, có thể cần kiểm tra tình trạng tiếp xúc điện.
Không nên chỉ dựa vào màu đỏ, vàng hoặc trắng trên màn hình. Màu sắc phụ thuộc vào thang nhiệt được cài đặt trên máy. Khi phân tích ảnh, cần xem xét đồng thời nhiệt độ, mức chênh lệch, hình dạng và vị trí của vùng bất thường.
Đối chiếu ảnh nhiệt với ảnh thực tế và số liệu điện
Sau khi phát hiện vùng nóng, nên đối chiếu ảnh nhiệt với ảnh thực tế tại cùng vị trí. Cách này giúp xác định vùng bất thường nằm trên tế bào quang điện, hộp đấu nối, đầu nối, dây dẫn hay một bộ phận khác.
Nếu một tấm pin có dấu hiệu bất thường, có thể kết hợp thêm các Máy phân tích công suất điện năng để đánh giá tình trạng hoạt động. Việc so sánh số liệu giữa các tấm pin hoặc các dãy pin cũng giúp xác định liệu chênh lệch nhiệt có đi kèm với sự bất thường về điện hay không.
Ảnh nhiệt vì vậy đóng vai trò khoanh vùng nhanh, còn việc xác định nguyên nhân cần dựa trên nhiều thông tin hơn.
Khi nào điểm nóng cần được xử lý ?
Nếu vùng nóng xuất phát từ bụi bẩn, lá cây hoặc bóng che, có thể xử lý nguyên nhân gây ảnh hưởng rồi kiểm tra lại.
Nếu nhiệt tập trung tại đầu nối hoặc điểm đấu điện, cần kiểm tra tình trạng tiếp xúc và các bộ phận liên quan. Với vùng nóng xuất hiện trên tế bào quang điện hoặc bên trong tấm pin, cần đánh giá thêm tình trạng của tấm pin trước khi quyết định sửa chữa hoặc thay thế.
Đối với dàn pin mặt trời áp mái có nhiều tấm pin, ảnh nhiệt giúp nhanh chóng xác định những vị trí cần kiểm tra, từ đó giảm thời gian kiểm tra thủ công và tập trung nhân lực vào các khu vực có dấu hiệu bất thường.
Thiết bị và phương pháp kiểm tra
Máy ảnh nhiệt dùng cho kiểm tra dàn pin cần có độ phân giải và độ nhạy nhiệt phù hợp. Khả năng lưu ảnh, phân tích nhiệt và quan sát rõ các vùng có kích thước nhỏ cũng ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm tra.
Với dàn pin diện tích lớn, có thể kết hợp camera đo nhiệt hồng ngoại với thiết bị bay không người lái gắn camera nhiệt. Thiết bị bay giúp khảo sát nhanh trên diện rộng, sau đó những vị trí bất thường có thể được kiểm tra trực tiếp từ mặt đất.
Quy trình kiểm tra điểm nóng trên dàn pin mặt trời
Một quy trình có thể thực hiện theo trình tự để xác định nguyên nhân bất thường:
Kiểm tra điều kiện bức xạ → quét toàn bộ dàn pin → so sánh nhiệt độ → xác định vùng bất thường → phân tích hình dạng và vị trí → loại trừ bóng che, bụi bẩn và phản xạ → đối chiếu ảnh thực tế → kiểm tra điện khi cần → xác định nguyên nhân → xử lý và kiểm tra lại.
Phát hiện điểm nóng giúp xác định nơi cần kiểm tra. Xác định đúng nguyên nhân mới giúp xử lý dàn pin hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp
Điểm nóng trên tấm pin có phải tấm pin bị hỏng ?
Không nhất thiết. Điểm nóng có thể liên quan đến tế bào quang điện, điốt bảo vệ, đầu nối hoặc cũng có thể xuất hiện do bóng che, bụi bẩn và điều kiện bức xạ không đồng đều.
Khi nào nên kiểm tra nhiệt dàn pin mặt trời ?
Nên kiểm tra khi hệ thống đang hoạt động và điều kiện bức xạ đủ để tạo ra sự khác biệt nhiệt giữa các khu vực. Thời điểm cụ thể cần phù hợp với mục tiêu khảo sát và điều kiện thực tế.
Có nên thay ngay tấm pin có điểm nóng ?
Không nên quyết định chỉ dựa trên ảnh nhiệt. Cần xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng trước khi lựa chọn sửa chữa, thay thế hoặc tiếp tục theo dõi.
Camera ảnh nhiệt có xác định chính xác lỗi của tấm pin không ?
Không. Camera nhiệt hồng ngoại cầm tay giúp phát hiện và khoanh vùng bất thường. Khi phát hiện vùng nóng, nên kết hợp kiểm tra trực quan và các phép đo điện phù hợp để xác định nguyên nhân.
Hội thảo Bảo trì hệ thống cơ điện, hạ tầng Solar do EMIN phối hợp Fluke tổ chức tại Đà Nẵng ngày 27/10/2026, Nam Bộ ngày 30/10/2026 sẽ đi sâu vào quy trình chẩn đoán pin mặt trời áp mái cùng chuyên gia kỹ thuật, kèm trải nghiệm trực tiếp thiết bị đo hiện trường. Hãy đăng ký giữ chỗ sớm để nhận trọn bộ tài liệu chuẩn quốc tế!
=>Đăng ký ngay: [EMIN x Fluke] Chuỗi hội thảo bảo trì hệ thống cơ điện và hạ tầng Solar áp mái
