Thiếc Còn Sót Trong Lỗ Xuyên PCB Nhiều Lớp Dù Nhìn Bằng Mắt Thấy Sạch
Lỗ xuyên trên mạch nhiều lớp, tiếng Anh gọi plated through-hole, có một ống đồng mạ xuyên suốt các lớp mạch bên trong, không chỉ là lỗ trống nối lớp trên với lớp dưới. Thiếc bám vào thành ống đồng này theo lực căng bề mặt, hút từ phía trên hoặc phía dưới không đảm bảo lấy sạch phần thiếc còn dính sâu bên trong ống, dù quan sát bằng mắt hai mặt mạch đều thấy lỗ đã thông.
Vì Sao Lỗ Xuyên Nhiều Lớp Dễ Giữ Lại Thiếc Sau Khi Hút
Thiếc nóng chảy có lực căng bề mặt cao, bám dính vào thành ống đồng mạ ngay cả khi phần lớn thiếc đã bị hút ra. Với mạch hai lớp, lỗ xuyên ngắn, nhiệt truyền đều, thiếc còn sót thường tự bong khi mỏ hàn chạm lại lần sau.
Mạch bốn lớp, sáu lớp trở lên có ống đồng dài hơn, các lớp giữa hấp thụ nhiệt nhanh hơn bề mặt, đầu hút thiếc chỉ tiếp cận được từ một phía không đủ nhiệt làm chảy hoàn toàn thiếc ở đoạn giữa ống. Phần thiếc này nguội lại, bám chặt vào thành ống, tạo thành điểm nghẽn không nhìn thấy từ bên ngoài.
Dấu Hiệu Lỗ Xuyên Chưa Sạch Trước Khi Gắn Linh Kiện Mới
Chân linh kiện mới không lọt hết vào lỗ, phải ấn mạnh hoặc chân bị cong khi cắm, đây là dấu hiệu rõ nhất cho thiếc còn sót bên trong.
Dùng tăm nhọn hoặc kim nhỏ xuyên thử qua lỗ trước khi gắn linh kiện, cảm giác vướng, không xuyên thẳng qua được, xác nhận lỗ chưa thông hoàn toàn. Cách kiểm tra này đơn giản, nên làm trước khi hàn lại, tránh phải tháo ra làm lại từ đầu khi linh kiện đã gắn mà chân không tiếp xúc chắc với lớp mạch giữa.
Cách Phối Hợp Nhiệt Độ Mỏ Hàn Với Lực Hút Để Làm Sạch Triệt Để
Nhiệt độ mỏ hàn cần đủ cao để làm chảy lại toàn bộ thiếc trong ống, không chỉ phần bề mặt. Với mạch nhiều lớp, nhiệt độ thấp hơn mức cần thiết khiến đầu hút chỉ lấy được lớp thiếc trên cùng, phần sâu bên trong vẫn còn nguyên.
Giữ mỏ hàn tiếp xúc đủ lâu để nhiệt truyền hết chiều dài ống trước khi kích hoạt lực hút, hút quá sớm khi thiếc chưa chảy đều dễ để lại cặn bám thành ống. Với lỗ khó làm sạch bằng lực hút thông thường, dây hút thiếc dạng lưới kết hợp thêm một lượt hàn phủ giúp kéo hết phần thiếc còn sót ra ngoài.
Chọn Thiết Bị Theo Số Lớp Mạch, Tần Suất Sửa Chữa
Sửa chữa không thường xuyên, mạch chủ yếu hai lớp, dùng máy hút thiếc cầm tay dạng bơm cơ hoặc mỏ hàn kết hợp bơm hút mini là đủ.
Sửa chữa mạch nhiều lớp thường xuyên, môi trường bảo trì hoặc sản xuất, nên dùng trạm hút thiếc có kiểm soát nhiệt độ, tạo chân không ổn định bằng bơm điện, giữ nhiệt đủ lâu, đủ đều để làm sạch cả những lỗ xuyên sâu nhiều lớp mà không làm quá nhiệt pad mạch xung quanh.
Câu Hỏi Thường Gặp
Làm sao biết lỗ xuyên đã sạch hoàn toàn mà không cần tháo lại?
Xuyên thử bằng tăm nhọn hoặc kim nhỏ là cách nhanh nhất, xuyên thẳng không vướng nghĩa là lỗ đã thông. Với mạch quan trọng, có thể soi dưới kính lúp hoặc kính hiển vi để kiểm tra hai đầu lỗ.
Hút thiếc nhiều lần trên cùng một lỗ có làm hỏng pad không?
Có nguy cơ khi nhiệt độ quá cao hoặc thời gian tiếp xúc quá lâu mỗi lần. Nên để pad nguội giữa các lần hút, giữ nhiệt độ mỏ hàn ở mức khuyến nghị cho loại mạch đang sửa, tránh lặp lại quá 3 lần trên cùng một lỗ.
Máy hút thiếc cầm tay với trạm hút thiếc khác nhau ở đâu?
Máy cầm tay dùng bơm cơ, lực hút phụ thuộc thao tác tay, phù hợp sửa chữa ít, mạch đơn giản. Trạm hút thiếc dùng bơm điện, kiểm soát nhiệt độ chính xác, lực hút ổn định, phù hợp sửa chữa nhiều, mạch nhiều lớp cần làm sạch sâu.
Cần máy hút thiếc phù hợp cho mạch nhiều lớp hoặc tần suất sửa chữa cao, bạn xem thêm các dòng máy hút thiếc QUICK, Proskit, HAKKO tại EMIN.
