Đó cũng là lý do hầu hết các tiêu chuẩn như ISTA hay ASTM D4169 đều xây dựng quy trình thử nghiệm theo đúng trình tự vận chuyển thực tế: thử rung trước, thử rơi sau.
Thứ tự thử nghiệm phản ánh đúng hành trình của một kiện hàng
Một quy trình đánh giá bao bì carton thường diễn ra theo chuỗi sau:
Lưu kho → Thử nén (Compression) → Thử rung (Vibration) → Thử rơi (Drop Test)
Mỗi bước đại diện cho một giai đoạn mà kiện hàng phải trải qua. Đảo ngược thứ tự sẽ khiến kết quả không còn phản ánh đúng điều kiện vận chuyển ngoài thực tế.
Rung lắc kéo dài mới là giai đoạn làm kết cấu carton suy yếu dần
Điều khiến nhiều người bất ngờ là những hư hỏng đầu tiên thường không xuất hiện sau một cú rơi, mà bắt đầu từ hàng nghìn chu kỳ rung liên tục.
Suốt quá trình xe di chuyển, mặt đường gồ ghề tạo ra dao động liên tục khiến các lớp giấy carton mất dần độ cứng, mép thùng bắt đầu giãn, mối dán giảm liên kết và sản phẩm bên trong dịch chuyển khỏi vị trí ban đầu. Với hàng hóa có khối lượng lớn hoặc phân bố tải trọng không đều, hiện tượng này diễn ra nhanh hơn rất nhiều.
Chính vì vậy, các phòng thử nghiệm thường mô phỏng giai đoạn này bằng máy thử rung sóc để tạo phổ rung tương đương điều kiện vận chuyển đường bộ, đường biển hoặc đường hàng không trước khi chuyển sang các phép thử tiếp theo.
Sau khi rung, thử rơi mới phản ánh đúng khả năng bảo vệ của bao bì
Một thùng carton vừa sản xuất luôn cứng hơn rất nhiều so với chính nó sau nhiều giờ vận chuyển.
Đó là lý do phép thử rơi luôn được thực hiện ở giai đoạn sau. Khi ấy, vật liệu đã chịu mỏi, các mép gấp và lớp giấy không còn trạng thái ban đầu nên kết quả gần với điều kiện giao nhận ngoài thực tế hơn.
Nếu thùng carton vẫn bảo vệ được sản phẩm sau cả hai bước thử nghiệm liên tiếp, khả năng đáp ứng yêu cầu vận chuyển sẽ đáng tin cậy hơn nhiều so với việc chỉ vượt qua một bài thử rơi đơn lẻ.
Tiêu chuẩn ISTA và ASTM đều xây dựng theo trình tự này
Các bộ tiêu chuẩn quốc tế không chỉ quy định thiết bị thử nghiệm mà còn mô phỏng đúng hành trình của hàng hóa.
Ở giai đoạn rung, mẫu thử phải trải qua số chu kỳ và dải tần phù hợp với từng phương thức vận chuyển nhằm đánh giá mức độ suy giảm của bao bì theo thời gian.
Khi kết thúc bước này, mẫu mới tiếp tục được thử rơi tại các vị trí như mặt, cạnh và góc để quan sát khả năng hấp thụ va đập sau khi kết cấu đã chịu tác động của rung lắc.
Cách xây dựng quy trình như vậy giúp kết quả thử nghiệm có giá trị thực tế cao hơn rất nhiều khi đưa vào sản xuất hoặc làm hồ sơ đánh giá chất lượng.
Đảo ngược quy trình có thể làm sai lệch kết quả đánh giá
Một thùng carton vượt qua bài thử rơi đầu tiên chưa đồng nghĩa sẽ bảo vệ tốt sản phẩm sau nhiều giờ vận chuyển.
Nếu thực hiện thử rơi trước, kết cấu carton đã bị biến dạng sẽ tiếp tục đi vào bài thử rung. Kết quả thu được lúc này không còn đại diện cho điều kiện vận chuyển thực tế và cũng rất khó so sánh với các tiêu chuẩn quốc tế.
Đó là lý do các đơn vị kiểm định, phòng Lab và doanh nghiệp sản xuất thường giữ nguyên trình tự thử rung trước, thử rơi sau để dữ liệu đánh giá có tính tham chiếu cao hơn.
Hệ thống thử rung quyết định chất lượng của phép thử đầu tiên
Hiệu quả của bài thử không chỉ phụ thuộc vào thời gian rung mà còn nằm ở khả năng tái tạo chính xác biên độ và tần số dao động.
Những hệ thống như Lansmont, Labtone, ASLi, Sanwood hay Haida được sử dụng khá phổ biến trong các phòng thử nghiệm bao bì nhờ khả năng mô phỏng nhiều điều kiện vận chuyển khác nhau, từ rung cố định đến rung ngẫu nhiên theo tiêu chuẩn ISTA và ASTM.
Nếu mục tiêu là mô phỏng đúng hành trình của một kiện hàng từ nhà máy đến tay khách hàng, thử rung luôn nên được thực hiện trước thử rơi. Rung lắc làm kết cấu carton suy giảm theo thời gian, còn va đập xảy ra ở giai đoạn bốc dỡ sẽ cho biết bao bì còn đủ khả năng bảo vệ sản phẩm hay không.
Đối với doanh nghiệp cần đánh giá độ bền bao bì theo ISTA hoặc ASTM, quy trình này cũng là cơ sở để lựa chọn thiết bị thử nghiệm phù hợp và xây dựng bộ tiêu chí kiểm soát chất lượng ngay từ đầu.
