EMIN chia sẻ cách đo điện trở đốt nóng bằng đồng hồ vạn năng theo hướng đơn giản, dễ thực hiện, giúp kỹ thuật viên nhanh chóng đánh giá tình trạng linh kiện.
Điện trở đốt nóng là gì?
Điện trở đốt nóng là linh kiện điện có chức năng chuyển điện năng thành nhiệt năng khi dòng điện đi qua. Bộ phận này thường xuất hiện ở các thiết bị tạo nhiệt, sấy khô hoặc điều chỉnh mức nhiệt cho hệ thống dân dụng và công nghiệp.
Thành phần chính của điện trở đốt nóng là dây điện trở làm từ hợp kim chịu nhiệt như Nichrome, Kanthal hoặc thép không gỉ. Phần dây này được bao bọc bằng lớp cách điện như bột MgO hoặc mica, bên ngoài có vỏ bảo vệ bằng sứ, thép không gỉ hay thủy tinh nhằm cách ly và bảo vệ dây đốt.
Nguyên lý hoạt động dựa trên hiện tượng tỏa nhiệt khi dòng điện chạy qua dây điện trở. Nhiệt lượng sinh ra được truyền trực tiếp sang môi trường xung quanh để phục vụ mục đích gia nhiệt.
Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần tiến hành kiểm tra để xác định điện trở còn hoạt động hay đã hỏng. Phương pháp phổ biến và dễ thực hiện là đo bằng đồng hồ vạn năng, giúp kỹ thuật viên nhanh chóng nhận biết tình trạng của linh kiện trước khi sửa chữa hoặc thay thế.
Thời điểm cần kiểm tra điện trở đốt nóng
Nên tiến hành đo kiểm khi thiết bị gia nhiệt hoạt động kém, nhiệt độ không đạt yêu cầu, sinh nhiệt bất thường hoặc tiêu thụ năng lượng tăng cao. Ngoài ra, các dấu hiệu vật lý như cong vênh, nứt bề mặt, đổi màu hay bám cặn cũng cho thấy điện trở cần được đánh giá lại. Đo kiểm theo chu kỳ sau lắp đặt, bảo dưỡng hoặc sau thời gian ngừng sử dụng giúp hạn chế sự cố và duy trì trạng thái vận hành ổn định cho thiết bị.
Ứng dụng của điện trở đốt nóng trong thực tế
- Điện trở đốt nóng được sử dụng với mục đích tạo nhiệt nhanh nhằm làm nóng vật thể hoặc môi trường xung quanh. Nhờ khả năng chuyển đổi điện năng thành nhiệt năng, linh kiện này xuất hiện rộng rãi từ các thiết bị sinh hoạt quen thuộc cho đến dây chuyền sản xuất quy mô lớn.
- Trong lĩnh vực công nghiệp, điện trở đốt nóng được lắp đặt trong máy ép nhựa, máy dệt, thiết bị sản xuất bánh kẹo và nhiều hệ thống gia công kim loại như rèn, hàn hay cắt nhiệt. Nhiệt lượng sinh ra giúp vật liệu đạt trạng thái phù hợp cho quá trình tạo hình hoặc xử lý bề mặt.
- Ở mảng sản xuất và chế biến thực phẩm, điện trở đốt nóng có mặt trong lò nướng, lò sấy, lò nấu và các thiết bị gia nhiệt chuyên dụng, hỗ trợ làm chín hoặc làm khô nguyên liệu với mức nhiệt ổn định.
- Trong các hệ thống sưởi, linh kiện này đảm nhiệm vai trò tạo nhiệt cho lò sưởi, bộ gia nhiệt không khí, thiết bị điều hòa hai chiều và các bộ phận tản nhiệt, góp phần duy trì môi trường làm việc hoặc sinh hoạt phù hợp.
- Ngành ô tô cũng ứng dụng điện trở đốt nóng cho các hạng mục như sưởi kính, sưởi ghế và làm ấm khoang xe nhằm tăng sự thoải mái khi vận hành trong điều kiện thời tiết lạnh.
- Trong y tế, một số thiết bị điều trị và chăm sóc sức khỏe sử dụng điện trở đốt nóng để kiểm soát nhiệt độ phục vụ quá trình trị liệu hoặc hồi phục.
- Ngoài ra, điện trở đốt nóng còn được tích hợp trong các hệ thống đo và điều khiển nhiệt, đóng vai trò tạo nhiệt cho cảm biến nhằm hỗ trợ giám sát và điều chỉnh nhiệt độ tự động.
Từ các ứng dụng trên có thể thấy điện trở đốt nóng giữ vai trò quan trọng trong nhiều thiết bị. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc kiểm tra kịp thời giúp hạn chế gián đoạn vận hành và tránh phát sinh hỏng hóc lan rộng.
Hướng dẫn đo điện trở đốt nóng bằng đồng hồ vạn năng
Trong thực tế sửa chữa và kiểm tra thiết bị gia nhiệt, đồng hồ vạn năng thường được dùng để đánh giá tình trạng điện trở đốt nóng. Thiết bị đo này có hai dạng phổ biến là đồng hồ điện tử và đồng hồ kim, thao tác khác nhau nhưng mục tiêu đều là xác định điện trở còn hoạt động hay đã hư hỏng.
1. Đo điện trở đốt nóng bằng đồng hồ vạn năng điện tử
Trước hết bật đồng hồ và chuyển sang chế độ đo điện trở với ký hiệu ohm. Nếu đồng hồ không tự nhận dải đo, cần chọn dải phù hợp với giá trị dự kiến của điện trở. Một số model tích hợp nhiều chức năng trên cùng nút chọn, khi đó sử dụng nút chuyển để màn hình hiển thị ký hiệu ohm.
Tiếp theo cắm que đo màu đen vào cổng COM và que đỏ vào cổng đo điện trở. Đặt hai que tiếp xúc trực tiếp với hai đầu của điện trở đốt nóng. Giá trị sẽ hiển thị ngay trên màn hình. Với điện trở có nhiều chân, tiến hành đo lần lượt từng cặp để xác định chân không còn dẫn điện.
Phương pháp đo điện trở đốt nóng bằng đồng hồ vạn năng điện tử khá thuận tiện, thao tác nhanh và phù hợp cho nhu cầu kiểm tra thường xuyên. Để kết quả phản ánh đúng trạng thái linh kiện, nên sử dụng các dòng đồng hồ điện tử có độ ổn định tốt. Những model được dùng nhiều hiện nay có thể kể đến như Kyoritsu 1009, Sanwa CD800a và Kyoritsu 1021R.
2. Đo điện trở đốt nóng bằng đồng hồ vạnnăng kim
Với đồng hồ kim, trước tiên chọn dải đo điện trở phù hợp trên mặt đồng hồ. Sau đó cắm que đo vào cổng COM và cổng đo ohm. Trước khi đo cần chạm hai que lại với nhau và chỉnh kim về vạch 0 ohm để loại trừ sai lệch ban đầu.
Khi đo, đặt hai que vào hai đầu điện trở đốt nóng. Trị số đọc được trên mặt thang cần nhân với hệ số của dải đo đã chọn để ra kết quả cuối cùng. Ví dụ chọn dải 100, kim chỉ 27 thì giá trị tương ứng là 2700 ohm.
Đồng hồ vạn năng kim cho phép quan sát trực tiếp sự thay đổi của kim đo, từ đó dễ nhận biết trạng thái đứt mạch hoặc suy giảm khả năng dẫn điện của điện trở đốt nóng. Khi sử dụng, nên ưu tiên các mẫu đồng hồ có chất lượng ổn định để kết quả đo phản ánh đúng giá trị thực. Một số model được sử dụng phổ biến có thể kể đến như Kyoritsu 1109S, Sanwa YX-360TRF và Hioki 3030-10.
Nắm rõ quy trình đo điện trở đốt nóng giúp quá trình kiểm tra trở nên đơn giản và dễ áp dụng trong thực tế, qua đó xác định nhanh tình trạng hoạt động của linh kiện. Để kết quả đo phản ánh đúng giá trị thực, nên sử dụng đồng hồ đo điện phù hợp và có chất lượng ổn định. Tại EMIN hiện cung cấp nhiều dòng đồng hồ vạn năng đến từ các thương hiệu như Hioki, Kyoritsu, Fluke và Sanwa, đáp ứng nhu cầu kiểm tra và sửa chữa trong môi trường kỹ thuật.
