Một bể nước trong, cây xanh mướt và đàn cá bơi nhẹ nhàng tạo cảm giác thư thái giữa nhịp sum họp gia đình đông vui. Để bể luôn ổn định suốt kỳ nghỉ dài, kiểm soát độ pH là yếu tố cần được quan tâm lúc này.
Tết đến, nhiều gia đình làm mới không gian bằng một bể thủy sinh
Những năm gần đây, bể cá thủy sinh xuất hiện nhiều hơn trong phòng khách mỗi dịp Tết. Có người dựng bể mới hoàn toàn để kịp chơi xuân. Có người làm lại bố cục, thay nền, cắt tỉa cây và bổ sung vài đàn cá nhỏ cho sinh động.
Một bể đẹp không nằm ở kích thước lớn hay cây hiếm. Quan trọng là hệ nước ổn định trong suốt những ngày nghỉ. Lịch sinh hoạt thay đổi, khách đến chơi đông hơn, lượng thức ăn cho cá dễ tăng lên. Ánh sáng và CO2 cũng có thể bị điều chỉnh lệch khỏi nhịp quen thuộc. Những thay đổi nhỏ này đủ làm pH dao động nếu không theo dõi sát.
pH ảnh hưởng trực tiếp đến cá, cây và hệ vi sinh
độ pH thể hiện tính axit hay kiềm của nước. Phần lớn cá cảnh phổ biến tại Việt Nam thích hợp trong khoảng pH trung tính đến hơi axit nhẹ. Nhiều loại cây thủy sinh cũng phát triển tốt khi pH được duy trì ổn định thay vì dao động liên tục.
Nếu pH giảm sâu do dư CO2 hoặc do nền giàu dưỡng mới setup, cá có thể thở gấp và bơi lờ đờ. Nếu độ pH tăng cao vì nguồn nước đầu vào thay đổi, khả năng hấp thụ vi lượng của cây giảm rõ rệt. Rêu hại dễ xuất hiện khi hệ vi sinh suy yếu.
Biến động pH trong ngày là điều dễ gặp ở bể có bơm CO2. Buổi sáng và buổi tối có thể chênh nhau đáng kể. Mắt thường khó nhận ra sự thay đổi này cho đến khi cây có dấu hiệu vàng lá hoặc cá bỏ ăn. Lúc đó quá trình xử lý sẽ tốn công hơn nhiều so với kiểm soát từ đầu.
Những sai lầm thường gặp khi chơi bể dịp Tết
Nhiều người tăng lượng thức ăn vì nghĩ rằng cá cần “ăn Tết”. Thức ăn dư thừa phân hủy làm thay đổi môi trường nước. Có người thay nước quá nhiều ngay sát Tết để bể thật trong, nhưng lại không kiểm tra thông số sau khi thay. Nguồn nước máy mỗi khu vực có thể khác nhau về pH, điều này khiến bể bị sốc nhẹ.
Một số trường hợp bổ sung thêm cá mới trước Tết để bể sinh động hơn. Cá mới chưa kịp thích nghi, hệ vi sinh chưa đủ tải, pH và các chỉ số khác dao động mạnh hơn bình thường. Tất cả những yếu tố này cộng dồn lại tạo áp lực cho hệ nước.
Vậy, theo dõi độ pH thế nào để bể luôn ổn định
Người chơi có kinh nghiệm thường kiểm tra độ pH định kỳ vào các khung giờ cố định trong ngày. Khi ghi lại con số trong vài ngày liên tiếp, xu hướng biến động sẽ lộ rõ. Từ đó có thể điều chỉnh lượng CO2, thời gian chiếu sáng hoặc tần suất thay nước cho phù hợp.
Đối với bể gia đình, máy đo pH cầm tay cho kết quả nhanh và đủ chính xác để theo dõi thường xuyên. Những model như Hanna HI98107 hoặc Horiba LAQUAtwin pH-11 hiện được EMIN phân phối chính hãng và được nhiều phòng thí nghiệm, trang trại cũng như người chơi cá cảnh tin dùng. Thiết bị nhỏ gọn, thao tác đơn giản và có thể hiệu chuẩn định kỳ để duy trì độ ổn định của kết quả đo.
Khi sử dụng đúng cách, người chơi không cần đo quá nhiều lần mỗi ngày. Một vài thời điểm cố định là đủ để nắm được tình trạng chung của bể. Con số pH lúc này đóng vai trò như một chỉ dấu, giúp hiểu rõ điều gì đang diễn ra bên trong lớp nước tưởng chừng rất yên ả.
Xem thêm:
Nước nhiễm phèn là gì ? Độ pH của nước nhiễm phèn là bao nhiêu?
Đo độ pH của nước đơn giản tại nhà ?
9 ngày Tết vẫn có thể yên tâm nếu hệ nước được chuẩn bị tốt
Trước kỳ nghỉ, nên kiểm tra lại toàn bộ hệ lọc, làm sạch bông lọc và bảo đảm dòng chảy ổn định. Nên thay nước với tỷ lệ vừa phải thay vì thay quá nhiều một lần. Sau khi thay, đo lại pH để chắc chắn môi trường không bị lệch khỏi ngưỡng quen thuộc.
Nếu phải vắng nhà vài ngày, giảm nhẹ lượng thức ăn và giữ thời gian chiếu sáng đúng chu kỳ thường ngày. Một bể được duy trì đều đặn sẽ ít phát sinh vấn đề hơn so với bể thay đổi liên tục.
Bể cá thủy sinh trong những ngày Tết mang lại cảm giác thư thái giữa không khí bận rộn. Khi hiểu rõ vai trò của pH và chủ động theo dõi, người chơi sẽ chủ động hơn trước mọi biến động. Sự ổn định của nước giúp cây giữ màu tươi, cá bơi linh hoạt và không gian sống trở nên trọn vẹn trong những ngày đầu năm.
