Ứng dụng camera nhiệt trong PCCC và cứu hộ cứu nạn

Camera nhiệt hoạt động thế nào trong khói dày, bóng tối

Mọi vật có nhiệt độ đều phát ra bức xạ hồng ngoại, kể cả khi không có ánh sáng chiếu vào. Camera nhiệt thu nhận lượng bức xạ này qua cảm biến chuyên dụng, rồi chuyển thành hình ảnh với màu sắc thể hiện mức nhiệt, vùng nóng hơn hiện màu vàng hoặc cam, vùng lạnh hơn hiện màu xanh hoặc tím.

Vì khói và bóng tối gần như không cản được bức xạ nhiệt như cản ánh sáng thường, lính cứu hỏa vẫn nhìn rõ hình dạng người, lối đi hay điểm phát nhiệt ngay giữa đám khói dày đặc, điều mà mắt thường hoặc đèn pin thông thường không làm được.

Camera nhiệt giúp gì trong công tác chữa cháy

Trước khi ngọn lửa lan rộng, camera nhiệt cho phép đội chữa cháy phát hiện các điểm nóng ẩn bên trong tường, trần hoặc lớp cách nhiệt, nơi lửa có thể đang âm ỉ mà mắt thường chưa nhìn thấy được. Trong lúc tác nghiệp, thiết bị còn hỗ trợ xác định hướng lan của lửa để triển khai phương án dập tắt hợp lý hơn, đồng thời theo dõi nhiệt độ của tường, sàn hay cột chịu lực để cảnh báo sớm nguy cơ sụp đổ kết cấu. Sau khi lửa đã tắt, camera nhiệt tiếp tục được dùng để rà soát các điểm nóng còn sót lại, tránh tình trạng cháy lại sau khi lực lượng đã rút khỏi hiện trường.

Với các đội PCCC cần một thiết bị đo được dải nhiệt rất cao, vượt xa vài trăm độ để lên tới hàng nghìn độ theo dõi cả những đám cháy hóa chất hoặc kim loại, dòng FLIR E96 đo được tới 1500°C với độ phân giải 640x480 pixel, đủ chi tiết để phân biệt rõ ranh giới điểm nóng ngay cả ở khoảng cách xa.

Camera nhiệt giúp gì trong tìm kiếm cứu nạn

Thân nhiệt con người thường ở khoảng 37 độ C, trong khi môi trường xung quanh, dù là đống đổ nát, rừng rậm hay mặt nước, hầu như luôn có nhiệt độ chênh lệch rõ rệt. Chính sự chênh lệch này giúp camera nhiệt phát hiện dấu hiệu sự sống ngay cả khi nạn nhân bị vùi lấp một phần, mắc kẹt trong khe hẹp hay trôi dạt giữa vùng nước tối. Với những khu vực cần rà soát trên diện rộng như núi cao hoặc mặt biển, thiết bị thường được gắn trên drone hoặc trực thăng cứu hộ để bao quát nhanh một vùng lớn, sau đó thu hẹp dần phạm vi tìm kiếm về những điểm có dấu hiệu nhiệt bất thường, thay vì rà soát thủ công từng mét vuông.

Với đội cứu hộ cần thiết bị cầm tay gọn nhẹ, có thể lưu ảnh nhiệt và gửi báo cáo ngay tại hiện trường qua kết nối không dây, dòng FLIR E8 Pro hỗ trợ dải đo tới 550°C kèm khả năng đồng bộ dữ liệu lên nền tảng đám mây, thuận tiện cho việc lưu vết hiện trường và phối hợp giữa các đội trong cùng nhiệm vụ.

Camera nhiệt có hạn chế gì cần lưu ý khi dùng cho PCCC và cứu hộ

Camera nhiệt không nhìn xuyên được tường hay vật thể rắn, nó chỉ phát hiện bức xạ nhiệt phát ra từ bề mặt, nên không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp xác định vị trí khác trong một số tình huống đặc thù. Vật liệu cách nhiệt tốt hoặc bề mặt phản chiếu mạnh cũng có thể làm giảm độ chính xác của phép đo, dẫn đến việc cần người vận hành có kinh nghiệm để đọc đúng hình ảnh nhiệt, tránh nhầm lẫn giữa nguồn nhiệt phản xạ và nguồn nhiệt thật. Đây là lý do các đơn vị PCCC chuyên nghiệp thường kết hợp đào tạo sử dụng thiết bị song song với trang bị, thay vì chỉ đơn thuần mua máy về là dùng ngay được.

Nhìn chung, camera nhiệt đã trở thành thiết bị gần như bắt buộc trong trang bị của lực lượng chữa cháy và cứu hộ hiện đại, không phải vì nó thay thế con người, mà vì nó cho họ khả năng nhìn thấy thứ mắt thường không thể thấy, đúng vào những giây phút mà việc nhìn thấy sớm hơn vài giây có thể quyết định một mạng sống.