Hiểu rõ giới hạn của kìm cộng lực
Trước khi làm việc, cần kiểm tra bản lề và lưỡi cắt. Hai hàm kìm phải khép khít, không rơ, không lắc. Một chiếc kìm đã rơ ở khớp thì lực truyền xuống lưỡi không còn chuẩn, khiến việc cắt trở nên nặng và dễ trượt. Trong môi trường công nghiệp, việc vệ sinh bụi sắt và tra dầu định kỳ là cách đơn giản nhất để duy trì độ ổn định.
Điểm quan trọng khác là chọn đúng chiều dài tay đòn. Tay đòn dài cho lực cắt mạnh hơn nhưng khó kiểm soát trong không gian hẹp. Người dùng lâu năm thường chọn kìm có tỉ lệ phù hợp với loại vật liệu và cách làm việc của mình, thay vì chạy theo kích thước lớn.
Tư thế và thao tác an toàn
Tư thế đúng giúp người dùng kiểm soát lực và tránh chấn thương. Khi cắt, cần đặt vật liệu sâu trong lưỡi để lực được truyền đều. Hai tay giữ chắc ở phần cuối tay đòn, thân người hơi nghiêng về phía trước để lực đi theo hướng thẳng. Tránh xoay cổ tay hoặc cắt lệch, vì điều này dễ khiến bản lề bị lệch tâm.
Nếu cảm thấy lực cắt quá nặng, không nên cố dùng sức. Cần dừng lại, kiểm tra lại vật liệu hoặc chuyển sang loại kìm có tay đòn dài hơn. Ép lực quá mức khiến lưỡi nhanh mòn và người dùng dễ mất kiểm soát khi lực bật ngược. Người có kinh nghiệm thường nhận ra sự khác biệt giữa việc kìm đang làm việc đúng tải hay đã quá sức chỉ qua cảm giác tay.
Trong điều kiện làm việc kéo dài, nên đeo găng tay để tránh trượt mồ hôi và giảm phản lực truyền ngược. Tay cầm bọc cao su chỉ hỗ trợ phần nào, không thể thay thế việc cầm nắm chắc chắn. Sự ổn định khi thao tác luôn quan trọng hơn tốc độ.
Bài viết liên quan: Một số ứng dụng phổ biến của kìm cộng lực
Bảo dưỡng sau khi sử dụng
Sau mỗi ngày làm việc, lau sạch bề mặt lưỡi và bản lề là việc bắt buộc. Kim loại dễ bị oxy hóa, đặc biệt khi làm việc trong môi trường ẩm hoặc nhiều bụi kim loại. Một lớp dầu mỏng giúp ngăn rỉ sét và giữ cho cơ cấu hoạt động mượt trong thời gian dài.
Khi phát hiện vết sứt nhỏ ở lưỡi, không nên mài lại bằng đá thông thường. Lưỡi cắt đã qua tôi luyện, nếu mài sai góc sẽ làm thay đổi độ cứng và khiến lưỡi nhanh cùn. Cách đúng là gửi cho đơn vị chuyên sửa dụng cụ hoặc thay lưỡi mới. Với thợ cơ khí, việc bảo dưỡng đúng cách quan trọng không kém chọn mua một chiếc kìm tốt.
Bản lề là phần chịu lực lớn nhất, cần được kiểm tra thường xuyên. Nếu chốt lỏng hoặc cong, nên thay ngay. Một bản lề hở chỉ vài phần trăm cũng khiến toàn bộ lực bị phân tán, dẫn tới lưỡi nhanh hỏng và thao tác kém an toàn.
Trong giới cơ khí, người dùng lâu năm thường ưu tiên những thương hiệu đã chứng minh được độ ổn định của cơ cấu đòn bẩy và độ bền lưỡi cắt. Các dòng kìm cộng lực của KTC, STANLEY hay YATO được sử dụng nhiều trong nhà xưởng, công trình và gara nhờ khả năng chịu tải lớn, thao tác mượt và ít cần bảo dưỡng.
Khi nào nên thay kìm cộng lực
Kìm không hỏng đột ngột mà mòn dần theo thời gian. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là cảm giác cắt không còn dứt khoát, phải dùng lực tay nhiều hơn bình thường. Lưỡi có thể vẫn sắc nhưng bản lề đã rão khiến hai hàm không khớp hoàn toàn. Đây là lúc nên thay mới thay vì cố dùng tiếp.
Nếu kìm đã từng bị rơi mạnh hoặc cong tay đòn, tuyệt đối không nên sửa tạm để dùng lại. Cấu trúc kim loại có thể đã nứt vi mô, và khi gặp tải nặng sẽ gãy bất ngờ. Người làm nghề lâu năm luôn giữ một bộ kìm dự phòng để thay thế kịp thời.
Kìm cộng lực tốt có thể dùng ổn định nhiều năm nếu được bảo dưỡng đúng cách. Nhưng dù tốt đến đâu, nó vẫn là dụng cụ chịu tải cơ học. Việc chủ động thay mới khi cần thiết không chỉ bảo vệ dụng cụ mà còn bảo vệ chính người sử dụng.
Tham khảo sản phẩm tại Danh mục Kìm cộng lực EMIN
