Kiểm tra và vệ sinh đầu nối cáp quang là bước cần thực hiện trước khi ghép nối, vì bụi, dầu, xơ vải hoặc cặn trên bề mặt đầu sợi có thể làm tăng suy hao, phản xạ và tỷ lệ lỗi truyền dẫn. Không nên giả định đầu nối mới, đầu nối vừa tháo nắp che hoặc cổng thiết bị vừa dùng là sạch.
Trình tự thực hành phù hợp là kiểm tra đầu mặt sợi, chỉ vệ sinh khi phát hiện không đạt yêu cầu, sau đó kiểm tra lại trước khi cắm nối. Quy trình này áp dụng cho cả đầu nối, cổng thiết bị, dây nhảy, dây đo và adapter.
Tóm tắt: Nhiễm bẩn có thể lan truyền khi ghép nối. Đầu mặt sợi cần được kiểm tra trước khi kết nối và sau mỗi lần vệ sinh. Đầu nối MPO có diện tích bề mặt lớn hơn nên khó kiểm soát nhiễm bẩn hơn. IEC 61300-3-35 cung cấp tiêu chí đánh giá độ sạch theo vùng và kích thước khuyết tật.
Vì sao nhiễm bẩn đầu nối cáp quang gây lỗi mạng?
Một hạt bẩn nằm trên lõi sợi quang có thể gây suy hao và phản xạ, từ đó làm tăng lỗi truyền dẫn hoặc làm giảm hiệu năng đường truyền. Nhiễm bẩn cũng có thể ảnh hưởng đến giao diện của thiết bị quang và, trong một số trường hợp, khiến thiết bị không hoạt động.
Rủi ro càng đáng chú ý khi tốc độ truyền tăng và ngân sách suy hao chặt hơn, chẳng hạn các môi trường sử dụng 40 hoặc 100 GbE. Bụi, dầu cơ thể, xơ vải và cặn đều có thể xuất hiện khi đầu mặt sợi tiếp xúc với môi trường.
Những tình huống nào có thể làm bẩn đầu mặt sợi quang?
Chạm tay vào đầu mặt sợi, làm việc trong môi trường nhiều bụi hoặc để đầu nối chạm vào quần áo đều có thể đưa dầu, xơ vải hay hạt bẩn lên bề mặt. Bụi trong không khí cũng có thể bám vào đầu mặt sợi, đặc biệt khi có tĩnh điện.
Nắp che bụi chủ yếu giúp hạn chế hư hại cơ học, không chứng minh đầu mặt sợi hoàn toàn sạch. Đầu nối xuất xưởng hoặc đầu nối đã cắm trong thiết bị vẫn cần được kiểm tra, vì việc ghép nối có thể truyền hạt bẩn giữa hai bề mặt hoặc từ cổng thiết bị sang đầu nối.
Quy trình kiểm tra và vệ sinh đầu nối cáp quang nên thực hiện thế nào?
Quy trình cốt lõi là kiểm tra – vệ sinh khi cần – kiểm tra lại trước khi ghép nối. Việc chỉ vệ sinh mà không kiểm tra không cho biết bề mặt đã sạch hay chưa; ngay cả thao tác vệ sinh cũng có thể tạo hoặc di chuyển nhiễm bẩn.
- Kiểm tra mọi đầu mặt sợi trước khi cắm: dây nhảy, dây đo, cáp trunk, đầu nối mới và cổng thiết bị.
- Nếu đầu mặt sợi đạt yêu cầu kiểm tra, không nên vệ sinh không cần thiết vì tĩnh điện có thể hút thêm bụi.
- Nếu không đạt, vệ sinh bằng phương pháp phù hợp rồi kiểm tra lại.
- Khi dùng adapter, kiểm tra cả hai đầu nối và ống lót của adapter trước khi lắp.
Lưu ý: Sau khi tháo đầu nối khỏi nắp che bụi, cổng hoặc thiết bị, cần kiểm tra lại trước khi cắm vào vị trí khác.
Đầu nối MPO khác đầu nối một sợi ở điểm nào khi kiểm tra?
Đầu nối MPO có diện tích bề mặt lớn hơn đầu nối một sợi nên có nhiều khả năng tích tụ và làm di chuyển hạt bẩn khi tháo, cắm lại. Với các cấu hình MPO nhiều sợi, việc làm sạch đồng đều từng sợi càng khó hơn do số lượng sợi lớn và khác biệt về độ nhô của các sợi trong cùng đầu nối.
Hình xem trực tiếp toàn bộ mặt đầu nối có thể giúp phát hiện nhiễm bẩn trên hoặc gần các sợi trước khi chờ kết quả đánh giá tự động từng sợi. Tuy nhiên, quyết định đạt hay không vẫn cần dựa trên phương pháp kiểm tra và tiêu chí áp dụng.
Tiêu chuẩn IEC 61300-3-35 đánh giá độ sạch đầu mặt sợi ra sao?
IEC 61300-3-35 đặt ra tiêu chí phân loại độ sạch để đánh giá đạt hoặc không đạt, giúp giảm sự khác biệt giữa các đánh giá thủ công. Tiêu chí thay đổi theo loại đầu nối, kích thước sợi, vùng đo và số lượng hoặc kích thước vết xước, khuyết tật.
Các vùng được xem xét gồm lõi, lớp vỏ, lớp keo và vùng tiếp xúc. Vết xước là đặc điểm tuyến tính cố định trên bề mặt; khuyết tật có thể gồm hố, mẻ, vết nứt, hạt bẩn hoặc các đặc điểm phi tuyến tính có thể làm sạch.
| Vùng trên đầu mặt sợi | Ý nghĩa khi đánh giá |
|---|---|
| Lõi | Vùng truyền ánh sáng, cần kiểm soát nghiêm ngặt vết xước và khuyết tật. |
| Lớp vỏ | Được đánh giá theo giới hạn riêng về kích thước và số lượng sự kiện. |
| Lớp keo | Là một vùng trong tiêu chí quan sát bề mặt đầu nối. |
| Vùng tiếp xúc | Được kiểm tra để nhận diện khuyết tật và vết xước theo tiêu chí áp dụng. |
Nên dùng kính hiển vi quang học hay Máy nội soi công nghiệp ?
Kính hiển vi quang học cho phép quan sát trực tiếp đầu mặt sợi và thường có chi phí thấp, nhưng không phù hợp để xem các đầu mặt sợi nằm bên trong thiết bị hoặc qua bulkhead.
Máy đo điểm đứt sợ quang dùng đầu dò quang nhỏ và màn hình hiển thị, phù hợp hơn với cổng ở vị trí khó tiếp cận. Một số thiết bị có tự động lấy nét và căn giữa ảnh để hỗ trợ quan sát. Do hiển thị hình ảnh thay vì nhìn trực tiếp vào đầu mặt sợi, phương pháp này cũng giảm rủi ro phơi nhiễm mắt với bức xạ có hại.
Khi nào cần vệ sinh khô và khi nào cần vệ sinh ướt?
Vệ sinh khô có thể dùng trước cho đầu nối hoặc cổng phù hợp; nếu kiểm tra cho thấy nhiễm bẩn chưa được loại bỏ, có thể cần vệ sinh ướt bằng khăn lau không xơ và dung môi chuyên dụng cho đầu mặt sợi. Sau vệ sinh ướt, cần loại bỏ lượng dung môi dư bằng phần khô của vật liệu lau hoặc khăn khô mới.
Đối với đầu mặt sợi trong cổng hoặc thiết bị, tăm bông không xơ được thiết kế cho mục đích này có thể phù hợp hơn khăn lau. Không dùng quá nhiều dung môi vì dung môi còn lại có thể bị giữ trong giao diện khi ghép nối và để lại cặn theo thời gian.
Vì sao không nên tái sử dụng khăn lau hoặc tăm bông vệ sinh?
Khăn lau hoặc tăm bông đã dùng có thể mang theo hạt bẩn và trở thành nguồn phát tán nhiễm bẩn sang đầu mặt sợi khác. Vì vậy, sau khi vệ sinh một đầu mặt sợi, vật tư tiêu hao này cần được bỏ đi thay vì dùng lại.
Nếu sau vệ sinh và kiểm tra lại mà đầu nối hoặc dây đo vẫn không đạt, cần xem xét tình trạng sử dụng của linh kiện. Với dây nhảy và dây tham chiếu, vệ sinh không phải lúc nào cũng khắc phục được vấn đề khi linh kiện đã đến cuối vòng đời theo số lần cắm do nhà cung cấp quy định.
