Kết quả từ camera nhiệt có thể sai lệch hoàn toàn nếu bạn bỏ qua các yếu tố như môi trường, vật liệu phản xạ hay độ phát xạ bề mặt. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các nguyên lý vật lý để giúp bạn sử dụng thiết bị này một cách chính xác và hiệu quả nhất.
Bản chất của việc đo nhiệt độ bề mặt
Một trong những thắc mắc phổ biến nhất là liệu camera nhiệt có nhìn xuyên tường hay không. Câu trả lời về mặt kỹ thuật là không. Thiết bị này chỉ có khả năng ghi nhận bức xạ hồng ngoại phát ra từ bề mặt ngoài cùng của vật thể, không thể đâm xuyên qua các cấu trúc rắn như tường gạch, bê tông hay gỗ.
Hiện tượng bóng nhiệt xuất hiện phía sau tường thực chất là hệ quả của quá trình dẫn truyền nhiệt. Nguồn nhiệt bên trong (như đường ống nước nóng hoặc sự cố chập dây điện) làm tăng nhiệt độ mặt trong của tường, nhiệt năng này thẩm thấu dần ra bề mặt ngoài. Camera ghi lại sự chênh lệch nhiệt độ tại bề mặt đó chứ không phải nhìn thấu vào bên trong. Nếu tường có lớp cách nhiệt đủ tốt, thiết bị sẽ hoàn toàn không phát hiện được bất thường.
Dù camera nhiệt hoạt động hiệu quả trong môi trường khói bụi, nhưng kính lại là vật cản tuyệt đối đối với tia hồng ngoại. Kính có đặc tính phản xạ nhiệt rất mạnh. Khi hướng camera vào cửa sổ hoặc vách kính tủ điện, thiết bị sẽ đo nhiệt độ phản chiếu của môi trường hoặc của chính người vận hành thay vì nhiệt độ thực tế của đối tượng phía sau kính. Đây là một giới hạn kỹ thuật quan trọng cần lưu ý để tránh các sai số trong công tác kiểm tra tủ bảng điện hoặc giám sát công trình.
Xem thêm:
Camera nhiệt gắn điện thoại - 5 thông số kỹ thuật quyết định chất lượng sản phẩm
Camera nhiệt Flir C5 có thực sự dễ dùng như hãng công bố?
Ảnh hưởng quyết định từ độ phát xạ
Độ phát xạ (Emissivity) là thông số kỹ thuật quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến 80% độ chính xác của kết quả đo. Mỗi loại vật liệu (sơn, kim loại, bề mặt ướt) đều có khả năng phát xạ khác nhau.
Việc sử dụng cài đặt mặc định cho mọi đối tượng đo là sai lầm phổ biến dẫn đến sai số lớn. Đặc biệt trong kiểm tra hệ thống điện hoặc thiết bị cơ khí, việc không hiệu chỉnh đúng độ phát xạ theo vật liệu có thể làm sai lệch kết quả từ vài độ đến vài chục độ C, gây nguy hiểm trong công tác đánh giá an toàn.
Tác động của điều kiện môi trường ngoại cảnh
Dữ liệu từ camera nhiệt rất nhạy cảm với các yếu tố môi trường. Bức xạ nhiệt tỏa ra từ vật thể bị nhiễu động bởi tốc độ gió, độ ẩm không khí và ánh nắng mặt trời trực tiếp.
Ngay cả với các thiết bị cao cấp, nếu thực hiện đo lường ngoài trời mà không tính đến các yếu tố hiệu chỉnh môi trường, kết quả thu được chỉ mang tính chất tham khảo, không đủ cơ sở để kết luận về tình trạng kỹ thuật của đối tượng.
Ngoài ra để xác định chính xác tình trạng bên trong của một công trình xây dựng, cần phải kết hợp với các thiết bị kiểm tra không phá hủy (NDT) như máy siêu âm bê tông hoặc máy dò cốt thép. Việc chỉ dựa duy nhất vào hình ảnh nhiệt để đánh giá kết cấu là một sai lầm về mặt kỹ thuật.
