Dàn pin mặt trời áp mái nằm ở vị trí cao, có nhiều khung kim loại, rail nhôm và đường dây kéo dài trên mái. Khi mùa mưa bão đến, hệ thống tiếp địa và chống sét cần được kiểm tra lại để bảo đảm đường dẫn dòng sự cố và dòng sét hoạt động đúng thiết kế.
Điện trở tiếp địa đạt yêu cầu chưa đủ để kết luận hệ thống an toàn. Mối nối bị oxy hóa, dây tiếp địa đứt hoặc liên kết giữa khung pin và hệ thống tiếp địa bị mất đều có thể làm gián đoạn đường dẫn dòng.
1. Kiểm tra dây tiếp địa và các điểm liên kết
Bắt đầu từ dàn pin, kiểm tra dây nối từ khung module, rail nhôm và kết cấu kim loại xuống hệ thống tiếp địa.
Quan sát các điểm kẹp, bulông, đầu cos và dây dẫn để phát hiện tình trạng lỏng, oxy hóa, đứt gãy hoặc biến dạng. Các điểm nối ngoài trời chịu tác động của nước, độ ẩm và nhiệt độ nên dễ xuống cấp sau thời gian dài vận hành.
Với hệ thống cần kiểm tra định kỳ, có thể sử dụng Máy đo điện trở đất Fluke 1625-2 để đánh giá điện trở nối đất bằng các phương pháp phù hợp với cấu hình hệ thống. Thiết bị hỗ trợ phép đo 3 và 4 cực, đo có hoặc không có kẹp dòng và phương pháp đo vòng tiếp địa không dùng cọc trong hệ thống nhiều điểm nối đất.
2. Kiểm tra liên kết đẳng thế của dàn pin
Khung module, rail, máng cáp và các kết cấu kim loại trên mái cần được liên kết theo thiết kế để tạo đường dẫn điện liên tục.
Nếu một đoạn liên kết bị mất sau quá trình sửa chữa, thay module hoặc tháo lắp rail, dòng sự cố và dòng xung có thể không đi theo đường dẫn dự kiến.
Ở những vị trí khó tiếp cận hoặc không thuận tiện để đóng cọc đo, Fluke 1630-2 có thể được sử dụng để đo điện trở vòng tiếp địa và dòng rò mà không cần ngắt kết nối điện cực tiếp địa trong các cấu hình phù hợp.
Điểm cần kiểm tra không chỉ là dây còn nguyên mà là tính liên tục của toàn bộ đường dẫn từ khung pin đến hệ thống tiếp địa.
3. Đo điện trở tiếp địa
Quan sát bằng mắt chỉ giúp phát hiện lỗi bên ngoài. Để đánh giá khả năng dẫn dòng xuống đất, cần đo điện trở tiếp địa bằng phương pháp phù hợp với thiết kế công trình.
Không nên áp dụng một giá trị điện trở duy nhất cho mọi hệ thống. Mức yêu cầu phụ thuộc thiết kế tiếp địa, hệ thống chống sét và tiêu chuẩn áp dụng.
Ampe kìm đo điện trở đất Fluke 1630-2 hỗ trợ nhiều phương pháp đo, trong đó có phương pháp đo điện trở nối đất bằng cọc và phương pháp đo vòng tiếp địa không dùng cọc. Thiết bị cũng có chức năng phát hiện điện áp nhiễu và lựa chọn tần số đo để hạn chế ảnh hưởng của nhiễu trong quá trình kiểm tra.
Ngoài giá trị đo hiện tại, nên lưu lại kết quả qua từng đợt bảo trì. Sự thay đổi bất thường so với dữ liệu trước đó có thể là dấu hiệu cần kiểm tra lại điện cực, dây dẫn hoặc các điểm nối.
4. Kiểm tra cách điện và bảo vệ chống xung
Tiếp địa không hoạt động độc lập với hệ thống điện DC, AC và thiết bị chống sét lan truyền SPD. Một hệ thống PV còn cần kiểm tra cách điện để phát hiện nguy cơ rò điện giữa mạch DC và đất.
Với hệ thống điện mặt trời, Máy phân tích IV Fluke SMFT-1000/KIT có thể thực hiện các phép kiểm tra như điện trở dây dẫn bảo vệ, điện trở cách điện, điện áp mạch hở, dòng điện và phân cực. Thiết bị được thiết kế cho kiểm tra hệ thống PV đến 1000 V DC và hỗ trợ các bài kiểm tra theo IEC 62446-1.
Nếu cần kiểm tra riêng điện trở cách điện, Máy đo điện trở cách điện Fluke 1587 FC kết hợp chức năng đồng hồ vạn năng như đo điện áp, điện trở, dòng điện và kiểm tra liên tục.
SPD cũng cần được kiểm tra tình trạng chỉ thị, đầu nối và dấu hiệu hư hỏng sau các lần xuất hiện xung điện lớn. Không nên chỉ đo điện trở tiếp địa rồi kết luận toàn bộ hệ thống chống sét đang hoạt động tốt.
5. Kiểm tra lại sau mưa bão
Sau một trận bão lớn, cần kiểm tra lại dây dẫn, đầu nối, hộp điện và kết cấu trên mái. Gió mạnh có thể làm dịch chuyển dây hoặc phụ kiện; nước mưa có thể xâm nhập vào hộp đấu nối và thúc đẩy quá trình ăn mòn.
Nếu hệ thống có dấu hiệu bất thường sau bão, có thể kết hợp kiểm tra tiếp địa với kiểm tra điện của hệ thống PV. SMFT-1000 phù hợp cho các bài kiểm tra an toàn và chạy thử hệ thống PV, trong khi Fluke 1625-2 tập trung vào hệ thống nối đất.
Nếu từng xảy ra sự cố sét, xuất hiện SPD báo lỗi, cháy xém đầu nối hoặc bất thường về điện, cần cô lập hệ thống và để kỹ thuật viên có chuyên môn đánh giá.
Với điện mặt trời áp mái, hệ thống tiếp địa nên được kiểm tra như một đường dẫn liên tục từ dàn pin xuống đất, kết hợp với liên kết đẳng thế và bảo vệ chống xung.
Trình tự kiểm tra có thể bắt đầu từ ngoại quan → liên kết và tính liên tục → điện trở tiếp địa → cách điện → SPD, sau đó kiểm tra lại sau các đợt mưa bão lớn.
Nếu cần kiểm tra chuyên sâu, có thể kết hợp các thiết bị theo từng mục đích: Fluke 1625-2 cho điện trở nối đất, Fluke 1630-2 FC cho đo vòng tiếp địa và dòng rò tại vị trí phù hợp, Fluke SMFT-1000 cho kiểm tra an toàn hệ thống PV và Fluke 1587 FC cho kiểm tra cách điện.
Lưu ý an toàn: Không thực hiện thao tác trên dàn pin, dây DC hoặc hệ thống chống sét khi đang có mưa giông. Pin mặt trời vẫn có thể tạo điện áp khi có ánh sáng. Các phép đo trên hệ thống điện cần được thực hiện bởi người có chuyên môn và theo đúng quy trình cô lập nguồn.
